# Nootboek

> Gegenereerd door All in One SEO v5.0.2, dit is een llms.txt bestand, gebruikt door LLMs om de site te indexeren.

Kennis en kunde muziek voor de Pabo

## Sitemaps

- [XML Sitemap](https://nootboek.nu/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website.

## Pagina's

- [Nootboek](https://nootboek.nu/): Nootboek leert je de Eigen Vaardigheid aan die nodig is om in het basisonderwijs een nuttige en leuke muziekles te geven. Didactiek is immers niet genoeg!
- [7.2 Muziek maken: schoolinstrumenten](https://nootboek.nu/7-2-maken-schoolinstrumenten-welke-zijn-er-hoe-gebruik-je-ze/): Die Orff toch! MLM 7.2 - Schoolinstrumenten Schoolinstrumenten zijn alle instrumenten die kinderen zonder uitgebreide instructie en oefening kunnen gebruiken, ook wel het ‘Orff instrumentarium’ genoemd. Over het algemeen zijn het instrumenten waar je op kunt slaan of mee kunt schudden. Vaak zijn ze ook op school aanwezig. In de jaren ’60 en ’70
- [Bedankt voor het registreren van je licentiecode](https://nootboek.nu/bedankt-voor-het-registreren-van-je-licentiecode/): Bedankt! Je hebt een licentie voor Nootboek geregistreerd. Alle pagina's in de site zijn (na inloggen) toegankelijk voor je.
- [Activeer je licentie](https://nootboek.nu/kies-je-licentie/): Account Nootboek activeren met licentiecode werkboek Vul de licentiecode in. Die staat op de colofonpagina van je boek. Je activeert daarmee je account en krijgt toegang tot de website van Nootboek . €0 Activeer je licentie! Heb je al een account? Ga dan naar de pagina inloggen. Lukt het je niet om in te
- [Checkout](https://nootboek.nu/checkout/)
- [Inloggen](https://nootboek.nu/licentie-inloggen/): Welkom bij Nootboek. Je hebt voor je opleiding de methode Nootboek aangeschaft. Als je een account hebt, kun je hier inloggen met je email adres en wachtwoord. Heb je nog geen account, ga dan naar de pagina Kies je licentie. Lukt het je niet om in te loggen, controleer dan of je het
- [Privacyverklaring](https://nootboek.nu/privacyverklaring-4/): Hoe gaan wij om met uw gegevens? Onze uitgeverij vindt het van groot belang dat wij zorgvuldig omgaan met de gegevens die wij verzamelen, waaronder die van u. In deze tijd van 'Big data' en de daaraan verwante handel in persoonsgegevens nemen wij bewust en actief een ander standpunt in. Wij maken geen gebruik
- [Veelgestelde vragen](https://nootboek.nu/veelgestelde-vragen/)
- [Licentie werkboek activeren](https://nootboek.nu/licentie-werkboek-activeren/): Vul je licentiecode in om je account te activeren. De licentiecode staat op de (colofon)pagina voor in je boek.
- [Wachtwoord vergeten](https://nootboek.nu/wachtwoord-vergeten/): Je bent je wachtwoord voor de Nootboek website vergeten? Controleer voordat je een nieuw wachtwoord aanvraagt of je het juiste email adres gebruikt. Is dat het geval, vul dan je e-mailadres in, klik op de knop en je krijgt een email om dat op te lossen. [nb-form name=password_reset] Terug naar Inloggen.
- [Inloggen](https://nootboek.nu/inloggen/): Welkom bij Nootboek. Je hebt voor je opleiding de methode Nootboek aangeschaft. Log in als je al een account hebt of registreer als je dat nog niet niet hebt. [nb-form name=login] Lukt het je niet om in te loggen, controleer dan of je het juiste email adres gebruikt. Controleer ook je wachtwoord
- [Voor deze pagina heb je een licentie nodig](https://nootboek.nu/default-redirect-page/): Welkom bij Nootboek Je hebt voor je opleiding de methode Nootboek aangeschaft. Een deel van de website van Nootboek is vrij toegankelijk. Om toegang te krijgen tot de volledige inhoud van Nootboek, heb je een licentie nodig. Heb je een werkboek met licentiecode? Via de pagina licentie kiezen ga je verder om je licentiecode te
- [Thank You Page](https://nootboek.nu/thank-you-page/)
- [Registreren](https://nootboek.nu/registreren-2/)
- [Wachtwoord vergeten](https://nootboek.nu/wachtwoord-vergeten-2/)
- [Waarschuwing](https://nootboek.nu/waarschuwing/): Je account kan maar op één apparaat tegelijk gebruikt worden. Er is net op een ander apparaat ingelogd met dezelfde accountgegevens, daarom ben je op dit apparaat uitgelogd.
- [Public Individual Page](https://nootboek.nu/public-individual-page/)
- [Privacyverklaring](https://nootboek.nu/privacyverklaring-3/): Hoe gaat Cantal om met uw persoonsgegevens? Uitgeverij Cantal is wettelijk verplicht om aan te geven hoe zij omgaat met het verwerven en verwerken van persoonsgegevens. Dat zijn de gegevens die door geïnteresseerden in of gebruikers van uitgaven van Cantal worden verstrekt. Die 'Privacyverklaring' is ook van toepassing op persoonsgegevens die bezoekers van de
- [Privacyverklaring](https://nootboek.nu/privacyverklaring/): Hoe gaat Cantal om met uw persoonsgegevens? Uitgeverij Cantal is wettelijk verplicht om aan te geven hoe zij omgaat met het verwerven en verwerken van persoonsgegevens. Dat zijn de gegevens die door geïnteresseerden in of gebruikers van uitgaven van Cantal worden verstrekt. Die 'Privacyverklaring' is ook van toepassing op persoonsgegevens die bezoekers van de
- [Privacy verklaring](https://nootboek.nu/privacy-verklaring/): Uw privacy is ons een zorg! Uitgeverij Cantal vindt het van belang dat u weet dat wij zorgvuldig met uw gegevens omgaan. Wilt u dat weten, lees dan deze privacyverklaring.
- [Over Nootboek](https://nootboek.nu/over-nootboek/): Nootboek Eigen kennis en kunde De methode Nootboek is een zogenaamd blended leermiddel. Nootboek bestaat uit een werkboek en een website. Nootboek is bedoeld om je eigen kennis en kunde op muzikaal gebied - onderdeel van de vakinhoudelijke en didactische competentie - op het gewenste niveau te brengen. De auteurs vinden de vaak gebruikte
- [Over Cantal](https://nootboek.nu/over-cantal/): Uitgeverij Cantal: hart voor de Pabo en het basisonderwijs! Kwaliteit als norm! Cantal is een jonge uitgeverij die zich specialiseert in uitgaven voor de Pabo. De auteurs en de uitgever van Cantal zijn zeer betrokken bij het basisonderwijs en komen er zelf veelal uit voort. Zij willen een bijdrage leveren aan de kwaliteit van
- [Mijn account](https://nootboek.nu/mijn-account-2/)
- [Luisteren - Voorbeeldpagina's werkboek](https://nootboek.nu/3-luisteren-voorbeeldpaginas-werkboek/): Oefening baart kunst Deze pagina bevat een selectie van de Werkbladen van hoofdstuk 3: Luisteren Nootboek bestaat uit een Website en een Werkboek. Nootboek is derhalve een 'blended' leermiddel en wil dienstig zijn aan de ontwikkeling van de eigen Kennis en Kunde van studenten aan de Pabo. Voor ons - auteurs en uitgever -
- [Licentie uitloggen](https://nootboek.nu/licentie-uitloggen/)
- [Inleiding](https://nootboek.nu/inleiding-2/): Kennis én kunde Wat moet je weten en kunnen? Een muziekles die loopt als een trein, wie wil dat niet?! De kinderen hebben dikke pret, ze leren muziek en jij hebt zelf ook plezier! Dan is lesgeven het leukste wat er is. Maar, daar moet je wel wat voor in huis hebben! Allereerst
- [Contact](https://nootboek.nu/contact/): Vragen of opmerkingen? Laat het ons weten! Hebt u een vraag of een opmerking over een van onze uitgaven, stuur dan een email. Vermeld a.u.b. duidelijk uw vraag of opmerking, uw naam, uw telefoonnummer en/of het adres waarop u eventueel bereikbaar bent. Contactgegevens: Uitgeverij Cantal Felix Timmermanslaan 40 5242 EJ ROSMALEN 073-5236280
- [9.2 Visie: vier perspectieven - Perspectief 4: instrumenteel - Energizer song](https://nootboek.nu/9-2-visie-vier-perspectieven-perspectief-4-instrumenteel-energizer-song/): https://www.youtube.com/watch?v=6RcR1WsxYpA
- [9.2 Visie: vier perspectieven - Perspectief 4: instrumenteel](https://nootboek.nu/9-2-visie-vier-perspectieven-perspectief-4-instrumenteel/): Perspectief 4 Middel Je kunt door de dag heen het gedrag van kinderen veranderen of ander gedrag bij hen oproepen met korte muziekactiviteiten. Je gebruikt muziek dan als een middel om een andere doelstelling - aandacht of concentratie - te realiseren. De knop om! Je voelt aan dat je groep er niet meer
- [9.2 Visie: vier perspectieven - Perspectief 3: persoonlijke vorming](https://nootboek.nu/9-2-visie-vier-perspectieven-perspectief-3-persoonlijke-vorming/): Perspectief 3 Persoonlijke vorming Muziek verrijkt. Als je met muziek bezig bent, ontwikkel je niet alleen je muzikale competenties, je ontwikkelt ook andere gebieden. Muziek blijkt op zes gebieden een positieve bijdrage aan de ontwikkeling van kinderen te leveren: Cognitieve ontwikkeling. Zintuiglijke ontwikkeling. Motorische ontwikkeling. Sociale ontwikkeling. Emotionele ontwikkeling. Creatieve ontwikkeling. Muziekonderwijs als
- [9.2 Visie: vier perspectieven - Perspectief 2: maatschappelijke vorming](https://nootboek.nu/9-2-visie-vier-perspectieven-perspectief-2-maatschappelijke-vroming/): Perspectief 2 Maatschappelijke vorming De basisschool heeft onder andere als doel leerlingen voor te bereiden op de maatschappij, een maatschappij waarin elke leerling idealiter opgroeit tot een cultuurdrager die zich als een betrokken burger gedraagt. Dat noem je ‘burgerschap’. Alle kennis, vaardigheden en inzichten om goed in de maatschappij te kunnen functioneren, en liefst
- [Inhoud en werkwijze](https://nootboek.nu/werkwijze-nootboek/): Aan de bak met Nootboek!! Inhoud en werkwijze In Nootboek vormen de website en het werkboek een samenhangend geheel: de een kan niet zonder de ander. De website bevat tekst, beeld, fragmenten, voorbeelden oefeningen en luisteropdrachten. Met andere woorden: alles wat jij moet weten en kunnen om in de praktijk een goede, zinvolle
- [9.2 Visie: vier perspectieven - Perspectief 1: muzikale vorming](https://nootboek.nu/9-2-visie-vier-perspectieven-perspectief-1-muzikale-vorming/): Perspectief 1 Muzikale vorming Muziek is een taal (van Eerden, 2006) die zonder woorden uitstekend een verhaal vertelt; een verhaal vol betekenissen, emoties, gevoelens, associaties, verwijzingen, enzovoorts. Wij, als maatschappij, vinden het belangrijk dat kinderen deze muziektaal leren kennen en zich deze taal eigen maken. Dat zijn twee belangrijke redenen om muziek in het
- [9.2 Visie: vier perspectieven - Instrumenteel: Hoofd, schouders, etc.](https://nootboek.nu/9-2-visie-vier-perspectieven-instrumenteel-hoofd-schouders-etc/): https://www.youtube.com/watch?v=LkUddZRFVz0
- [9.2 Visie - Vier perspectieven: perspectief 3 - boomwhackers](https://nootboek.nu/9-2-visieontwikkeling-perspectief-3-boomwhackers/): https://www.youtube.com/watch?v=F7d6hY0yRis
- [9.2 Vier perspectieven](https://nootboek.nu/9-2-visie-vier-perspectieven-op-muziekonderwijs/): Vier invalshoeken met een verschillende kijk Muziekonderwijs kun je vanuit vier verschillende perspectieven benaderen. Muziek als muzikale vorming. Muziek als maatschappelijke vorming. Muziek als persoonlijke vorming. Muziek als middel (instrumenteel). Dit hoofdstuk licht elk perspectief toe zodat je daar zelf een mening over kunt vormen. Een mening die jouw visie op muziekonderwijs
- [9.1 Wettelijk kader](https://nootboek.nu/9-1-visie-op-muziekonderwijs-maatschappelijke-context/): Hoe zien wij muziekonderwijs? Het formele kader Een visie is nodig. De neerslag van de bredere maatschappelijke context van het (muziek)onderwijs vind je in de 'Wet op het primair onderwijs' en de ‘Kerndoelen voor kunstzinnige oriëntatie’. Die teksten geven globaal weer wat onze samenleving vindt van muziekonderwijs op de basisschool. Maar ze zijn zo
- [9. Visie op muziekonderwijs - Entreepagina](https://nootboek.nu/9-jouw-visie-op-muziekonderwijs/): 9. Waarom geef je muziekles? Wat vind jij ervan? Wat is jouw visie? Tot nu toe ben je bezig geweest met het ontwikkelen van jouw eigen muzikale vaardigheden (zingen, spelen, bewegen op muziek, luisteren naar muziek en muziek vastleggen), daarnaast heb je jouw eigen muzikale vaardigheden ingezet in de klas bij het geven van
- [9. Jouw visie op muziekonderwijs - Meesterproef 9](https://nootboek.nu/9-jouw-visie-op-muziekonderwijs-meesterproef-9/): Meesterproef 9 Jouw visie op muziekonderwijs Ontwerp vijf opeenvolgende muzieklessen vanuit jouw visie op muziekonderwijs. Tip 1: Maak daarbij gebruik van de kernpunten die je op Werkblad 9.8 hebt geformuleerd. Tip 2: Gebruik lessen die je al eerder hebt gemaakt, bijvoorbeeld in een multidisciplinair project. Tip 3: Je kunt gebruik maken van dit model
- [8.4 Vijfhoekmodel - Analyse methodelessen](https://nootboek.nu/8-4-vijfhoekmodel-analyse-methodelessen/): Alles zelf bedenken? Echt niet! Methodes zijn voor veel scholen belangrijke hulpmiddelen in hun onderwijs. Het is prettig dat je voor alle vakken niet alles zelf hoeft te bedenken. Toch is het belangrijk dat je methodes leert analyseren. Past de methode bij jou visie of die van school (zie ook Hoofdstuk 9). Kun je
- [8.3 Vijfhoekmodel - Afsluiting](https://nootboek.nu/8-3-vijfhoekmodel-afsluiting-van-een-activiteit/): Knallen! Een klinkende afsluiting Zorg ervoor dat je afsluiting klinkt als een klok. Het is het hoogtepunt van de activiteit en maakt de kinderen nieuwsgierig naar de volgende activiteit. Je zet de toon, niet alleen voor die volgende activiteit of les, maar misschien wel voor de komende uren. Zorg dus voor een succeservaring en
- [8.2 Vijfhoekmodel - Kern](https://nootboek.nu/8-2-vijfhoekmodel-kern-van-een-activiteit/): De vijfhoek Dominant of ondersteunend De kern van een activiteit of les bestaat uit een activiteit of uit een reeks activiteiten, afhankelijk van: de beschikbare tijd; de ervaring en het muzikale niveau van de klas; de ervaring, kennis en kunde van de leerkracht; de mate waarin het de leerkracht lukt de klas te sturen.
- [8.2 Visie - Vier perspectieven: perspectief 4 -](https://nootboek.nu/8-2-visie-vier-perspectieven-perspectief-4/): https://www.youtube.com/watch?v=vtMcdV48wAs
- [8.1 Vijfhoekmodel - Inleiding: optie 4](https://nootboek.nu/8-1-vijfhoekmodel-inleiding/): https://www.youtube.com/watch?v=HoUxxQIUV7o
- [8.1 Vijfhoekmodel - Inleiding](https://nootboek.nu/8-1-vijfhoekmodel-inleiding-op-de-activiteit/): De eerste klap Daar zit muziek in! Begin een muziekactiviteit met muziek! Praten is immers geen muzikaal domein! Maar, hoe doe je dat, beginnen met muziek. Begin gewoon met een lied dat de kinderen kennen. Dat is veilig, ook al gaat je activiteit niet over zingen. De toon is gezet: we gaan muziek doen!
- [8. Vijfhoekmodel - Entreepagina](https://nootboek.nu/8-het-vijfhoekmodel-entreepagina/): 8. Muziek in een vijfhoekmodel Hoe nu verder? In hoofdstuk 1 heb je kennis gemaakt met de drie aspecten van muziek - klank, vorm en betekenis - en met muzikaal gedrag, beschreven in de domeinen. Je hebt ontdekt dat verwerkingsvormen een goed hulpmiddel zijn om muziek en domeinen samen te vertalen in activiteiten. Ze
- [8. Het vijfhoekmodel - Aandachtspunten](https://nootboek.nu/8-het-vijfhoekmodel-aandachtspunten/): Let op! Voordat je met het Vijfhoekmodel aan de slag gaat, is het verstandig je te realiseren dat: Een les gaat altijd over ‘klinkende’ muziek. Je kunt bijna niet zonder het domein luisteren. Luisteren is soms ‘bijvangst’ van een ander domein, bijvoorbeeld bij motorisch of musicerend luisteren. Luisteren is dan geen primair doel, niet
- [7.3 Muziek maken: Oefening 7.23 - MLM 7.5](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-mlm-7-5-speelstukken-hoor-en-klankspel/): Ik zie, ik zie....., wat jij me laat horen! MLM 7.5 - Speelstukken Met deze MLM sluit je samen met de kinderen het onderdeel 'Speelstukken' af. Neem de tijd voor een gedegen voorbereiding. Je kunt kiezen voor een hoorspel of voor een klankspel. Je kunt ze allebei in zowel de onder- als de bovenbouw
- [7.3 Muziek maken: MLM 7.4 - Lied begeleiden](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-mlm-7-4-lied-begeleiden/): The proof of the pudding MLM 7.4 Met MLM 7.4 sluit je het onderdeel 'Lied begeleiden' samen met de kinderen af. Het is een pittige MLM, dus bereid je goed voor. MLM 7.4 richt zich vooral op ‘lied begeleiden’ in de bovenbouw en dat vraagt nogal wat van je voorbereiding en van je eigen
- [7.3 Muziek maken: MLM 7.3 - Optie 4: melodisch improviseren met blues](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-mlm-7-3-optie-4-melodisch-improviseren-met-blues/): Still got the blues MLM 7.3 - Optie 4 De 12 maten van een bluesschema lenen zich bij uitstek om op te improviseren (Hoofdstuk 7.3 - Melodisch improviseren met blues). Kies voor deze optie het fragment dat jou het meeste aanspreekt. Fragment 1: Blues 1 (Em) Fragment 2: Blues 2 (Bm) Bereid de
- [7.3 Muziek maken: MLM 7.3 - Optie 3: melodisch improviseren met pentatoniek](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-mlm-7-3-optie-2-improviseren-met-pentatoniek/): Een handvol muziek MLM 7.3 - Optie 3 Melodisch improviseren met pentatoniek kun je met vijf tonen van elke toonladder. Je laat 4e, 7e en de 8e (de octaaf) weg. Voor deze optie 3 van MLM 7.3 gebruik je geprepareerde xylofoons en/of klokkenspellen. Voor de onderbouw verwijder je de staven F, B en hoge
- [7.3 Muziek maken: MLM 7.3 - Optie 2: ritmisch improviseren met vraag en antwoord](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-mlm-7-3-optie-2-ritmisch-improviseren-met-vraag-en-antwoord/): Ik wil graag antwoord! MLM 7.3 - Optie 2 Deze werkvorm vraagt mogelijk het nodige geduld. De kinderen reageren namelijk niet altijd direct op jouw ritmische vraag. Ze moeten eerst 'doorkrijgen' wat je bedoelt. Bereid vooraf enkele ritmes voor die je als 'vraag' kunt gebruiken. Je kunt daar de ritmes van Ritmeblad 1 tot
- [7.3 Muziek maken: MLM 7.3 - Optie 1: ritmisch improviseren met ritmische cellen](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-mlm-7-3-optie-1-improviseren-met-ritmische-cellen/): Shake ya booty! MLM 7.3 - Optie 1 Als je improviseert met ritmische cellen, kun je dat doen met woorden die hetzelfde ritme hebben als de ritmische figuren in het liedje. Eigenlijk gebruik je dan de ritmetaal om te improviseren. Liedkeuze en ritmetaal Onderbouw Je gebruikt bij deze MLM het liedje ‘Dierengeluiden’ voor
- [7.3 Muziek maken: MLM 7.3 - Improviseren](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-mlm-7-3-improviseren/): Ritmische en melodisch improviseren MLM 7.3 - à la carte Dat je een onderdeel samen met de kinderen afsluit met een MLM ben je inmiddels gewend. Wat je niet gewend bent, is dat je kunt kiezen. MLM 7.3: à la carte bestaat namelijk - de naam zegt het al - uit vier keuzemogelijkheden waarvan
- [7.3 Muziek maken: melodische ostinaten - Luisteropdracht 7.4 en 7.5](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-in-de-klas-ritmische-ostinaten-luisteropdracht-7-5/): De canon als ostinaat Melodische ostinaten Vader Jacob is ostinaat Delen van de 'oer-canon' Vader Jacob kun je prima gebruiken als ostinaat. Het eerste deel van de canon bestaat uit twee dezelfde, eenvoudig te spelen maten van drie tonen. De eerste toon is de begintoon voor de zang. Het laatste deel - de 4e
- [7.3 Muziek maken in de klas: ritmische ostinaten - Luisteropdracht 7.6](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-in-de-klas-ritmische-ostinaten-luisteropdracht-7-6/): It takes two De bourdon Een ostinaat is een steeds terugkerend stukje muziek, bijvoorbeeld in een canon. Akkoord? Een melodie begeleidt je vaak met akkoorden, zoals in versie 1 van het liedje 'De karavaan' (Marijke Martens). Versie 1: De karavaan (met akkoorden) - Marijke Martens Opdracht: Klap de maat van de fragmenten mee.
- [7.3 Muziek maken in de klas: ritmische ostinaten - Luisteropdracht 7.3](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-in-de-klas-ritmische-ostinaten-luisteropdracht-7-4/): Ritmische ostinaten Toveren met ostinaten Het ostinaat Ostinaat betekent letterlijk 'hardnekkig'. In de muziek bedoel je daarmee dat een klein deel van de muziek, bijvoorbeeld een vast groepje noten (motief), steeds opnieuw terugkomt. Het liedje 'De tovenaarsleerling' staat in drieachtste maat. In het liedje komen drie ritmefiguren voor waar de ostinaten van afgeleid
- [7.3 Muziek maken in de klas](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-hoe-pak-je-dat-aan/): Samen muziek maken! Wat is er leuker? Spelen kinderen geen eigen instrument, dan kun je ze wel leren omgaan met instrumenten. Het schoolinstrumentarium (Hoofdstuk 7.2) is daarvoor bij uitstek geschikt. Het bestaat immers vooral uit slag- en schudinstrumenten die relatief weinig vaardigheid veronderstellen om toch - al is het op een eenvoudig niveau -
- [7.3 Muziek maken - Vraag en antwoord](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-vraag-en-antwoord/): https://www.youtube.com/watch?v=HxhhF_nHxIs
- [7.3 Muziek maken - Verdieping speelstukken](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-verdieping-speelstukken/): https://www.youtube.com/watch?v=y6Sxv-sUYtM
- [7.3 Muziek maken - Ritmisch improviseren](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-ritmisch-improviseren/): Ritmische dieren Ritmisch improviseren Wil je improviseren met toonduur, dan moet je goed voorbereid zijn, weten wat je kunt en niet al te veel last hebben van gêne. Of, je moet een natuurtalent zijn, maar die zijn er niet zo veel. Je hebt namelijk altijd te maken met maat, ritme, tempo en articulatie. Articulatie
- [7.3 Muziek maken - Oefening 7.16: hoorspel](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-oefening-7-00-hoorspel/): Wat hoor ik daar? Een eigen hoorspel Maak met een aantal studiegenoten een hoorspel. Wat heb je nodig? Een kort verhaal / stripverhaal / prentenboek (afhankelijk van de leeftijd) /stripverhaal of een gedicht waarin afwisselende geluiden voor (kunnen) komen. Materialen om die geluiden te maken. Personen die het verhaal/gedicht vertellen of verklanken. Werkwijze
- [7.3 Muziek maken - Melodische improvisatie: pentatoniek](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-melodische-improvisatie-pentatoniek/): Een handvol is genoeg! Crea met penta Het Griekse woord ‘penta’ betekent vijf. Bij een 'pentatonische' toonladder laat je de 4e, 7e en 8e toon van een 'normale' toonladder weg. In de toonladder van C laat je dan de F (4e), de B (7e) en de C (8e) weg. De toonreeks wordt dan: C
- [7.3 Muziek maken - Liedbegeleiding: ostinaten](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-liedbegeleiding-basisstof-ostinaten/): Ritmisch en melodisch Hardnekkig en bepalend Ritmische ostinaten Bij nagenoeg elk liedje en in iedere maatsoort kun je een ritmische ostinaat gebruiken. Oefenen van de maatsoort waarin het liedje staat is daarbij natuurlijk noodzakelijk! je moet die maatsoort volledig beheersen om een activiteit met een ostinaat te doen.In sommige liedjes kun je de ostinaat
- [7.3 Muziek maken - Liedbegeleiding: lied versieren](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-liedbegeleiding-lied-versieren/): Versier eens een lied Een liedje voor de onderbouw is vaak eenvoudig van structuur en maakt volop gebruik van herhaling van tekst en melodie. Bewust ingebouwde herkenningspunten zorgen ervoor dat de kinderen het liedje snel oppikken. Dat maakt het mogelijk zo’n liedje te ‘versieren’ of ‘aan te kleden’, met andere woorden: te gebruiken als
- [7.3 Muziek maken - Klank- of hoorspel: 'Wordt vervolgd'](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-klank-of-hoorspel-wordt-vervolgd/): https://www.youtube.com/watch?v=NlQwPNG0A5w
- [7.3 Muziek maken - Fantasia (Disney studios)](https://nootboek.nu/7-3-muziek-maken-fantasia-disney-studios/): https://www.youtube.com/watch?v=cV5mmi7BBMY
- [7.3 Muziek - Hoorspelen en klankspelen](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-hoorspelen-en-klankspelen/): Films zonder beeld! In hoofdstuk 1 en 3 lees je hoe muziek een verhaal ondersteunt of zelfs vertelt, bijvoorbeeld in filmmuziek en programmamuziek. Soms is het lastig - en niet alleen voor kinderen - om de bedoeling van muziek goed te kunnen duiden, zeker als het om instrumentale muziek gaat. Een hoor- of klankspel
- [7.3 maken: muziek maken in de klas - Oefening 7.00: klankspel (Cathy Berberian)](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-oefening-7-00-klankspel-cathy-berberian/): Film met Cathy Berbaerian Filmpje 1: Cathy vertelt het klankverhaal https://www.youtube.com/watch?v=0dNLAhL46xM Filmpje 2: De grafische notatie https://www.youtube.com/watch?v=pmPbyyZwh4s
- [7.3 Maken: muziek maken in de klas - Melodische improvisatie: blues](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-melodische-improvisatie-blues/): Feeling blue Crea met blues In de bovenbouw wordt het nog leuker met een bluestoonladder, een pentatonische toonladder aangevuld met ‘blue notes’. Die passen eigenlijk net niet lekker, maar toch ook weer wel, zeker als je ze afwisselt met andere noten. Net als bij pentatoniek moet je - als je er andere klankeigenschappen bij
- [7.3 Maken: muziek maken in de klas - Melodische improvisatie](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-melodische-improvisatie/): Ladders en reeksen Improviseren met melodie Improviseren met toonhoogte is lastig. Je kunt met alleen toonhoogte geen muziek maken, want je zit altijd ‘vast’ aan toonduur. Maat en ritme kunnen zonder toonhoogte, maar andersom kan dat niet. De tweede reden: als je zonder inzicht in toonladders ‘improviseert’ - zomaar iets doet - klinkt het
- [7.3 Maken: muziek maken in de klas - Meespeelpartituren](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-meespeelpartituren/): Meespeelmuziek Wil je meespelen met een lied of muziekstuk, dan is een duidelijk partituur handig. Een partituur bestaat uit de notatie van alle stemmen (partijen) van een lied of muziekstuk onder elkaar. De componist schrijft hem en de dirigent gebruikt hem bij de repetitie of uitvoering. De musici zien alleen de muziek die voor
- [7.3 Maken: muziek maken in de klas - Liedbegeleiding: lied versieren - Voorbeelden](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-liedbegeleiding-lied-versieren-voorbeelden/): Voorbeelden lied versieren Voorbeeld 1: Jeroen Schipper - Mijnheer Octopus Doel: speelvaardigheid, timing van het spelen (groep 3-4). Leer de kinderen het lied aan. Daarna deel je aan acht kinderen verschillende (slag)instrumenten uit en zet hen op een rijtje. Elk kind krijgt een nummer van 1 t/m 8 dat correspondeert met het instrument dat
- [7.3 Maken: muziek maken in de klas - Lied begeleiding: ostinaten](https://nootboek.nu/7-3-maken-muziek-maken-in-de-klas-lied-begeleiding-ostinaten/): Grande truc: el ostinaat! Een ostinaat is een relatief kort patroon dat zich hardnekkig - dat is namelijk de betekenis van ostinaat! - door een melodie heen herhaalt. In hoofdstuk 3 en 6 kom je de ostinaat ook tegen. Een ostinaat kan een ritmisch of een melodisch patroon zijn, of - soms - een
- [7.1 Muziek maken: instrumentkeuze](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-kies-je-instrument/): Kies je wapen! Je opleiding verwacht - impliciet of expliciet - dat je een instrument in voldoende mate beheerst om er een muziekles mee te kunnen geven of ondersteunen. Dat kun je bijvoorbeeld doen door het spelen van een melodie ter ondersteuning van - het aanleren van - een lied, of door het begeleiden
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Video piano: Ploing](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-video-piano-handen-verplaatsen/)
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Video piano: handen verzetten](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-video-piano-handen-verzetten/)
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Video gitaar: tokkel populair](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-video-gitaar-tokkel-populair/)
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Video gitaar: tokkel klassiek](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-video-gitaar-tokkel-klassiek/)
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Video gitaar: slag met plectrum](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-video-gitaar-slag-met-plectrum/)
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Video gitaar: loopje](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-video-gitaar-loopje/)
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Video gitaar: akkoorden opschuiven](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-video-gitaar-akkoorden-opschuiven/)
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Ukelele: Oefening 7.9](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-ukelele-oefening-7-9/): Klein maar fijn Oefening 7.9: Kampvuur akkoorden ukelele Bij deze oefening heb je de Grepentabel basisakkoorden ukelele nodig. Je kunt de tabel ook downloaden. Opdracht 1: akkoordenspel Zoek deze akkoorden in de grepentabel: Am - Dm - A7 - E7. Oefen ze eerst apart en vervolgens in de combinaties: Dm – A7 –
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Ukelele](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-ukelele/): Het kleine broertje?? De Ukelele (Hawaïaans voor 'Springende vlo') is een volwassen instrument en zeker niet alleen het 'kleine broertje van'. Ukeleles zijn er in allerlei soorten en maten (Bron: www.gitaarzone.nl). De meest bekende en gebruikte ukelele is de sopraan. Niet op de afbeelding staan de sopranino (kleiner en hoger van klank dan
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Toetsenbord: keyboard en piano](https://nootboek.nu/7-1-spelen-instrumentkeuze-toetsenbord-keyboard-en-piano/): Voor elke toon een toets Bij een piano of keyboard (digitale piano) hoef je niet zelf een toon te 'vormen'. Dat doet het instrument voor je: je slaat een toets aan en je hebt geluid. Een voordeel is: je kunt spelend op een keyboard of piano een hand vrij maken om aanwijzingen te geven.
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - MLM 7.1: instrumentkeuze](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-mlm-7-1-instrumentkeuze/): Muziek maak je samen MLM 7.1 - Instrumentkeuze MLM 7.1: Instrumentkeuze doe je - samen met de kinderen - ter afsluiting van deze paragraaf in je werkboek. Neem de tijd voor je voorbereiding. Je kunt - als je die nodig hebt - de bladmuziek downloaden. Gebruik eventueel de fragmenten bij het aanleren van de liedjes.
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Keyboard (piano): oefening 7.4](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-blokfluit-eenvoudige-kinderliedjes-oefening-7-3/): De toon wordt gezet. Oefening 7.4: Keyboard (piano) spelen Gebruik bij deze oefening de notenbalken in je werkboek. Zorg voor een goede basishouding. Let goed op je vingerzetting en speelwijze. Denk aan de nummers die bij de vingers horen. Speel de melodieën uit de oefeningen steeds met je rechter- en linkerhand!
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Gitaar: oefening 7.8](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-gitaar-oefening-7-8/): Het is akkoord Oefening 7.8: Kampvuur akkoorden op gitaar Je hebt bij dit werkblad de Grepentabel basisakkoorden gitaar nodig. Opdracht 1: akkoordenspel Zoek deze akkoorden in de grepentabel: Am - Dm - A7 - E7. Oefen ze eerst apart met een slag en een tokkel. Speel ze vervolgens in de combinaties: Dm –
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Gitaar: oefening 7.7](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-gitaar-oefening-7-7/): Noten op je gitaar Oefening 7.7: Een melodie spelen op je gitaar Gebruik bij deze Oefening het notenschrift in je werkboek. Een kruis Deze versie van het fragment is met de toonladder van G (één kruis) geschreven. Maar ondanks het kruis aan het begin van de notenbalk komt de F# (Fis) niet voor.
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Gitaar: barré en capo d'astro](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-gitaar-barre-en-capo-dastro/): Lastig of net te laag! Barré akkoorden Sommige akkoorden kun je niet als kampvuur akkoord spelen, omdat je meer dan vier vingers nodig hebt. Die akkoorden kun je spelen met een barré. Een barré speel je door de wijsvinger van je niet speelhand met de zijkant die het dichtst bij je duim zit zo
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Gitaar](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-gitaar-en-ukelele/): Van Kortjakje tot Asturiaz De (akoestische) gitaar is al decennia erg populair als melodie- en begeleidingsinstrument. Hij is handzaam, je kunt er al snel op spelen en hij leent zich prima om liedjes te spelen of te begeleiden. Waar let je op Koop een gitaar bij een vertrouwde (muziek)winkel, al of niet op
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Fragmenten kinderliedjes](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-fragmenten-kinderliedjes/): Muziek maken - de praktijk Deze fragmenten kun je gebruiken als je geen gepaste kinderliedjes kunt vinden. Fragmenten eenvoudige kinderliedjes Fragment 1: De stoker en de machinist Fragment 2: In Den Haag daar woont een graaf2 Fragment 3: Mevrouw van Roosendaal Fragment 4: Schipper, mag ik overvaren Fragment
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Fragmenten keyboard en piano](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-fragmenten-keyboard-en-piano/): Muziek maken - de praktijk (keyboard en piano) Deze fragmenten gebruik je bij het leren bespelen van je keyboard of piano (Instrumentkeuze: keyboard - piano). Bij Oefening 7.4 Fragment 1: Boer, er ligt een kip in het water (in G) Fragment 2: Boer, er ligt een kip in het water (in C) Fragment
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Fragmenten gitaar](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-fragmenten-gitaar/): Muziek maken - de praktijk (keyboard en piano) Deze fragmenten gebruik je bij het leren bespelen van je gitaar (Instrumentkeuze: gitaar). Bij Oefening 7.7 Fragment 1: Boer, er ligt een kip in het water (in G) Fragment 2: Boer, er ligt een kip in het water (in C) Fragment 3: Boer, er ligt
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Fragmenten blokfluit](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-fragmenten-blokfluit/): Muziek maken - de praktijk (blokfluit) Deze fragmenten gebruik je bij het leren bespelen van je blokfluit (Instrumentkeuze: blokfluit). Bij Oefening 7.2 Fragment 1: Boer, er ligt een kip in het water (in G) Fragment 2: Boer, er ligt een kip in het water (in C) Fragment 3: Ralph McTell -
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Blokfluit: oefening 7.3](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-blokfluit-oefening-7-3/): Boer met kip anders Oefening 7.3: vorkgrepen (kruis en mol) Zonder voortekens Er staan geen voortekens op de notenbalk. De Boer speelt zijn deuntje vandaag in C. Werkboek: notenschrift 'Boer met kip in C' (notenbalk 2) Opdracht 1: Speel de uitvoering van ‘Boer met kip’ in C. Het notenschrift staat in het werkboek.
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Blokfluit: oefening 7.2](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-blokfluit-oefening-7-2/): Met één hand! De basis van de blokfluit Oefening 7.2: Het begin Zorg bij deze - en de volgende oefeningen - voor een goede basishouding: zit of sta rechtop en haal - net als bij het zingen - adem vanuit je buik. Als een noot ‘piept’, speel je gewoon door. Leer je beter spelen,
- [7.1 Maken: instrumentkeuze - Blokfluit: oefening 7.1](https://nootboek.nu/7-1-maken-instrumentkeuze-blokfluit-oefening-7-1/): Blazen geblazen Leer je blokfluit kennen Met deze Oefening 7.1 oefen je het aanblazen van je blokfluit tot er een mooie toon uitkomt. Kijk goed naar de afbeeldingen hoe je de blokfluit 'aanblaast' en probeer een heldere, zuivere toon te blazen. Hoe hard je moet blazen, hoor je aan de kwaliteit van de toon.
- [7.1 Maken: Instrumentkeuze - Blokfluit](https://nootboek.nu/7-1-spelen-instrumentkeuze-blokfluit/): Een fluitje van een cent? Het traditionele muziekinstrument van de Pabo is de blokfluit, vooral de sopraan en de alt blokfluit. In de klas gebruik je meestal de sopraan blokfluit omdat het toonbereik precies overeenkomt met de stem van een jong kind. Bovendien is het geen 'moeilijk' instrument om te leren spelen. Nadeel is
- [7. Muziek maken - Entreepagina](https://nootboek.nu/7-maken-een-instrument-bespelen/): 7. Muziek maken Doe het zelf - alleen of samen! Muziek (domein 5) maken is een uitdagende en leuke manier om met muziek bezig te zijn. Hoe eenvoudig ook is, je hebt heel snel succes bij de kinderen. Ze hebben plezier en raken zeer betrokken. Zeker als je expressie en humor gebruikt. Hoofdstuk 7
- [6.5 Traditionele notatie: vorm - Vormprincipe herhaling](https://nootboek.nu/6-3-traditionele-notatie-vorm-vormprincipe-herhaling/): De kracht ligt in de herhaling In de traditionele notatie hebben tekens die naar vorm verwijzen vooral te maken met herhaling. Componisten gebruiken - begrijpelijk - liever een teken om herhaling aan te geven dan dat ze dezelfde muziek opnieuw moeten opschrijven. In deze voorbeelden staan dus alleen tekens. Herhalingstekens Het meest eenvoudige
- [6.5 Traditionele notatie: vorm - Termen herhaling (verdieping)](https://nootboek.nu/6-3-traditionele-notatie-vorm-termen-herhaling-verdieping/): Wat en van waar tot waar? Een componist laat soms een passage (deel van het muziekstuk) of een deel daarvan terugkomen. Die herhaling at geeft de componist aan met - meestal afgekorte - Italiaanse termen die gebruikt worden als de herhalingspuntjes en hokjes niet precies aangeven wat en vanaf waar er herhaald moet worden
- [6.4 Traditionele notatie: klankkleur - Entreepagina](https://nootboek.nu/6-4-traditionele-notatie-klankkleur/): Ik hoor wat jij niet ziet! Klankeigenschap klankkleur Klankkleur heeft te maken met het herkenbare eigen karakter van muziek en lastig te vatten in symbolen als noten en rusten. Daarvoor kun je dus beter woorden gebruiken, ook al zijn die gevoelig voor interpretatieverschillen. Termen over klankkleur gaan meestal over de manier waarop je een
- [6.3 Traditionele notatie: toonsterkte - Entreepagina](https://nootboek.nu/6-3-traditionele-notatie-toonsterkte/): Easy of heavy? Klankeigenschap toonsterkte Aan het traditionele notenschrift kun je niet zien hoe luid je tonen (klanken) speelt of zingt. Net zoals bij het tempo van muziek, doe je dat bij toonsterkte met behulp van letters of tekens. In het geval van toonsterkte staan die onder of - bij koormuziek - boven de
- [6.2 Traditionele notatie: toonhoogte - Voortekens: kruis en mol](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-voortekens-kruis-en-mol/): Mag het ietsje hoger of lager? Het is een voorteken! Voortekens Noten die tussen, op, boven of onder de lijnen van de notenbalk staan zijn 'stamtonen'. Je speelt ze op alleen de witte toetsen van de piano. Plaats je die noten achter elkaar op de notenbalk, dan ziet dat er zo uit: Om behalve
- [6.2 Traditionele notatie: toonhoogte - Voortekens: herstellingsteken](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-voortekens-herstellingsteken/): Terug naar hoe het was ............. Herstellingsteken Hoe maak je van de Fis weer een F? Om van deze Fis weer een F te maken, heb je nóg een voorteken nodig. Het herstellingsteken is ook een voorteken! Het herstellingsteken geldt - net als kruisen en mollen die je direct voor een
- [6.2 Traditionele notatie: toonhoogte - Toonafstanden en -ladders](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-toonladders/): Toonhoogte Toonafstanden en toonladders Je hebt in de voorafgaande basisstof kunnen lezen over het gebruik van voortekens als het kruis, de mol en het herstellingsteken. Het kruis komt het meest voor in combinatie met de ‘F’. Die stijgt een een halve toon en wordt een ‘Fis’ (F♯). De mol komt het meest voor in
- [6.2 Traditionele notatie: toonhoogte - Stamtonen](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-stamtonen/): De basis Noten noteer je op een notenbalk op en tussen de lijntjes. Het teken aan het begin van deze notenbalk is een ‘G-sleutel'. Zo’n sleutel is heel belangrijk, want zonder sleutel weet je niet hoe hoog je moet spelen of zingen. De G-sleutel geeft aan welke noot de 'G' is. De krul van
- [6.2 Traditionele notatie: toonhoogte - Noten buiten de balk (hulplijnen)](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-noten-buiten-de-balk-hulplijnen/): Ondersteuning gezocht Buiten de balk Noten die onder de balk uitkomen zijn lager dan de lage E. De noten die boven de balk uitkomen zijn hoger dan de F. Beide soorten noten vallen dus 'buiten de balk'. Één toon lager dan de lage E is een D en één toon hoger dan de hoge
- [6.2 Traditionele notatie: toonhoogte - Meer over voortekens](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-meer-over-voortekens/): Meer over voortekens Een stapje verder Het kruis en de mol zijn niet uitsluitend bedoeld voor de F en de B. Ze komen in combinatie met elke noot voor, hoewel ze bij sommige tonen vaker voorkomen dan bij andere. De naam van een toon (noot) verandert als er een kruis of mol voorstaat. Vaste
- [6.2 Traditionele notatie: toonhoogte - Majeur of mineur](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-majeur-of-mineur/): Mineur of majeur Hoe weet je dat? Mineur of majeur? Wil een muziekstuk of liedje meespelen, dan moet je weten met welke toonladder het is geschreven. Dan weet je namelijk ook waar de verhoogde of verlaagde tonen zich bevinden. Je kunt dat op twee manieren - elkaar aanvullende manieren - achterhalen, namelijk door die
- [6.2 Traditionele notatie: toonhoogte - Majeur en mineur](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-majeur-en-mineur/): Majeur en mineur De toonladder met de stamtonen - de toonladder van C - begint op een C, eindigt op een C en speel je op enkel de witte toetsen van een pianoklavier. De halve toonafstanden van de toonladder kun je gemakkelijk vinden: er ligt dan geen zwarte toets tussen twee witte toetsen. De
- [6.2 Traditionele notatie: toonhoogte - Entreepagina](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-entreepagina/): Positie, positie, positie! Klankeigenschap toonhoogte De plaats van een noot - het symbool voor een toon of klank - op de notenbalk geeft de toonhoogte van die noot weer: hoe hoger de noot op de balk staat, hoe hoger de toon klinkt. De natuurkunde drukt toonhoogte uit in frequentie, dat is het aantal trillingen
- [6.2 Traditionele notatie: toonhoogte - Akkoorden](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-akkoorden/): Samenklank Een akkoord bestaat uit tenminste drie tonen, soms vier en een enkele keer, als het ingewikkeld wordt, meer dan vier. De basis van een akkoord is een drieklank, een stapeling van drie tonen op een (basis)toon uit de toonladder. Je slaat bij die ‘stapeling’ steeds een toon over. Deze uitleg van akkoorden gebruikt
- [6.2 Traditionele notatie - Toonhoogte: notatie en speelwijze](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-notatie-en-speelwijze/): https://www.youtube.com/watch?v=cKQ09_GfMMk
- [6.2 Traditionele notatie - Toonhoogte - MLM 6.4: toonhoogte](https://nootboek.nu/6-2-traditionele-notatie-toonhoogte-mlm-6-4-toonhoogte/): De boer met z'n kip MLM 6.4: toonhoogte Met MLM 6.4: De boer met z'n kip sluit je - samen met de kinderen - de paragraaf over toonhoogte af. Neem de tijd om je goed voor te bereiden. De traditionele notatie' die je in dit hoofdstuk bestudeert leent zich niet of nauwelijks voor een
- [6.1 Traditionele notatie: toonduur - Puncteren](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-puncteren/): Verlengen? Zet er een punt achter! Een punt achter een noot of een rust verlengt de duur van de noot met de helft van de oorspronkelijke duur. Je noemt dat het ‘puncteren van noten’. Met puncteren kun je - net als met een overbindingsboog - een noot van drie of vijf tellen maken. Verlengen
- [6.1 Traditionele notatie: toonduur - Overbindingsbogen](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-overbindingsbogen/): Overbindingsbogen In de verlenging Halveer of verdubbel je notenwaardes, zoals bij Ritmeblad 1 en 2, de dan 'mis’ je de noten van - bijvoorbeeld - drie of vijf tellen. Die notenwaarde (toonduur) maak je door noten bij elkaar 'op te tellen': een noot van 3 tellen maak je door noten van een en twee
- [6.1 Traditionele notatie: toonduur - Entreepagina](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-entreepagina/): Let's stick together Klankeigenschap toonduur Toonduur is een van de vier klankeigenschappen. Toonduur kun je beschrijven met behulp van: Ritme Maat Tempo Articulatie Ritme en maat zijn in de traditionele notatie onlosmakelijk met elkaar verbonden: maat is niet hoorbaar zonder ritme en ritme is betekenisloos zonder maat. Ritme - de regelmaat die je hoort
- [6.1 Traditionele notatie: toonduur - Boog of punt?](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-boog-of-punt/): Boog of punt? Met een boog verbind je twee losse noten tot één klank met de gezamenlijke waarde van de twee losse noten. Gebruik je een punt, dan laat je de tweede noot weg en vervang je die door een - kleinere - punt. Dat zorgt voor een rustiger beeld van de notenbalk. Een
- [6.1 Traditionele notatie - Toonduur: waardestreep](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-waardestreep/): Verbinding Samen sta je sterk! Er staan soms veel noten op een pagina bladmuziek. Vooral bij achtste en zestiende noten is dat lastig. Al die vlaggen en wimpels maken het notenbeeld rommelig. Je kunt dat voorkomen door de groepjes noten met een streep met elkaar te verbinden: een enkele streep tussen achtste en een
- [6.1 Traditionele notatie - Toonduur: video maatwisseling](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-video-maatwisseling/)
- [6.1 Traditionele notatie - Toonduur: tempo](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-tempo/): Let op je tellen Wil je heel nauwkeurig tellen, dan gebruik je een metronoom. Het metronoomcijfer (MM) geeft het aantal tellen per minuut weer. Hoe hoger het getal, hoe sneller je het stuk speelt. MM refereert aan ‘Maezel’s Metronoom’, vernoemd naar de uitvinder. MM De aanduidingen ‘MM = 112’ of ‘ = 84’
- [6.1 Traditionele notatie - Toonduur: tempo](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-tempo-2/): Tellen of beats? Wil je heel nauwkeurig tellen, dan gebruik je een metronoom. Het metronoomcijfer (MM) geeft het aantal tellen per minuut weer. Hoe hoger het getal, hoe sneller je het stuk speelt. MM refereert aan ‘Maezel’s Metronoom’, vernoemd naar de uitvinder. MM De aanduidingen ‘MM = 112’ of ‘ = 84’ betekenen
- [6.1 Traditionele notatie - Toonduur: rusten](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-rusten/): Eindelijk rust! Als het even te veel wordt Elke noot heeft een 'zusterteken' dat precies even lang duurt: een rust. Rusten zijn tekens voor stilte, stilte met met dezelfde tijdsduur als de noot waar ze naar vernoemd zijn. Ook rusten kun je met ritmetaal oefenen. De hele en de halve rust worden nog
- [6.1 Traditionele notatie - Toonduur: notenwaarde en -namen](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-notenwaarde-en-namen/): Laat een noot in zijn waarde Elke noot heeft een vorm, een naam en een waarde. Op deze lijn staan verschillende muzieknoten. Hun vorm bepaalt hoe lang ze in verhouding tot elkaar duren. De traditionele notatie plaatst noten voor het gemak in hokjes tussen twee verticale (maat)strepen. Deze hokjes heten maten. Boven de maten
- [6.1 Traditionele notatie - Toonduur: MLM 6.1 - ritme](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-mlm-6-1-ritme/): Alles heeft een ritme MLM 6.1: ritme MLM 6.1: You've got rythm doe je samen met de kinderen ter afsluiting van het onderdeel 'Ritme' van paragraaf 6.1. Deze MLM heeft een basis- en een verdiepende variant. Lees hem vooraf goed door en neem de tijd voor je voorbereiding. Je hebt je werkboek nodig. Ritmeblad
- [6.1 Traditionele notatie - Toonduur: maat - MLM 6.2](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-maat-mlm-6-2/): Op maat gemaakt MLM 6.2: Maat MLM 6.2: De juiste maat doe je samen met de kinderen ter afsluiting van het onderdeel maat. Neem er de tijd voor, lees de MLM zorgvuldig door en en bereid je goed voor. Je hebt het werkboek nodig. De Ritmebladen 5 t/m 7 heb je eerder al gedownload. Je
- [6.1 Traditionele notatie - Toonduur: articulatie](https://nootboek.nu/6-1-traditionele-notatie-toonduur-articulatie/): Duidelijk spreken met muziek Net als bij zingen, kun je bij instrumentale muziek spreken over articulatie. Bij zingen bedoel je daarmee het duidelijk uitspreken van (mede)klinkers. Bij instrumentale muziek zegt articulatie iets over de manier waarop je de noten speelt. Om dat duidelijk te maken, voegt de componist tekens en termen toe die een speelwijze
- [6.1 Toonduur - MLM 6.3: maat en ritme](https://nootboek.nu/6-1-toonduur-mlm-6-3-maat-en-ritme/): De Siamese tweeling MLM 6.3: Maat en ritme Deze MLM 6.3: Maat en ritme doe je - samen met de kinderen - als afsluiting van paragraaf 6.1. Lees de MLM zorgvuldig door en neem er de tijd voor. Je hebt je werkboek nodig. Print de Ritmebladen 2, 5, 6 en 7 opnieuw uit. Geef
- [6.1 Fragmenten Maat - Maten en maataccenten](https://nootboek.nu/6-1-fragmenten-toonduur-maten-en-maataccenten/): Op je tellen passen Deze fragmenten heb je nodig bij de basisstof over Maat: maten en maataccenten. Luisteropdracht 6.13: Tomatensala (door: Montessorischool Hoogeveen) Luisteropdracht 6.14: Leonard Bernstein: America (uit: West side story, 1961) Luisteropdracht 6.15: Dave Brubeck (kwartet): Take five De simpele versie: Luisteropdracht 6.16: Kayak: Lyrics Peter Gabriel: Solsbury Hill
- [6.1	Traditionele notatie - Toonduur: ritmefiguren (vaste notengroepen)](https://nootboek.nu/6-1traditionele-notatie-toonduur-ritmefiguren-vaste-notengroepen/): Ritmefiguren Als een achtste noot en twee zestiende noten direct na elkaar volgen kun je ze verbinden met een waardestreep, ook al zijn ze niet van gelijke duur. Ze duren dan samen net zo lang als een kwartnoot. Achter de balk die de duur aangeeft, lees je de steuntekst voor het ritme. Vaste groepjes
- [6.1	Traditionele notatie - Toonduur: opmaat](https://nootboek.nu/6-1traditionele-notatie-toonduur-opmaat/): De tel kwijt? Maten hebben een vaste duur, die gebaseerd is op het maatteken met de teleenheid. Maar in de praktijk kom je vaak liedjes tegen met een eerste maat die niet helemaal 'gevuld' is. Met andere woorden: het totaal aan nootwaardes in die maat is minder dan de duur van de maat volgens
- [6.1	Traditionele notatie - Toonduur: maatwisselingen](https://nootboek.nu/6-1traditionele-notatie-nootduur-maatwisselingen/): Wisselen! In klassieke muziek is wisselen van maatsoort vrij gewoon. De componist kan - op een moment dat zich daartoe leent - van elke maatsoort naar elke andere maatsoort wisselen, zoals bij de overgang van couplet naar refrein. De componist kan er bijvoorbeeld voor kiezen vier tellen per maat te gebruiken in het couplet
- [6.1	Traditionele notatie - Toonduur: maat, maataccenten en andere maatsoorten](https://nootboek.nu/6-1traditionele-notatie-toonduur-maat-maataccenten-en-andere-maatsoorten/): Wat voor een accent is dat? Iedere maatsoort begint met een eerste tel. De noot op die eerste tel heeft altijd een klemtoon: het maataccent of hoofdaccent. Daaraan merk je dat er een nieuwe maat begint. Bij liedjes helpt de tekst je vaak om het maataccent (hoofdaccent) te herkennen: een woord of lettergreep met
- [6. Traditionele notatie: meesterproef 6 - Hints bij de Meesterproef](https://nootboek.nu/6-traditionele-notatie-meesterproef-6-hints-bij-de-meesterproef/): Meesterproef 6 Are you sleeping Brother John? Take a hint! Deze informatie kun je gebruiken bij opdracht 1 van de Meesterproef 6. Maar, maak de opdracht eerst zonder deze ‘hints’. Maatsoort Vader Jacob (en dus ook: Are you sleeping Brother John?) staan in een vierkwartsmaat. Dat wil zeggen: er gaan vier kwartnoten in
- [6.1	Traditionele notatie - Maat, maatcijfer en teleenheden](https://nootboek.nu/6-1traditionele-notatie-maat-basisstof/): De maat nemen Wat moet je weten over maat (basisstof)? Een componist verdeelt een muziekstuk in maten, dat zijn hokjes op een notenbalk met steeds dezelfde waarde uitgedrukt in een aantal tellen. Die hokjes vult de componist op met noten die op hun beurt een waarde hebben, eveneens uitgedrukt in tellen. Dat kunnen noten
- [6. Traditionele notatie - Meesterproef 6](https://nootboek.nu/6-traditionele-notatie-meesterproef-6/): Meesterproef 6 Lezen en noteren: traditionele notatie De Meesterproef Meesterproef 6 is bedoeld ter afronding van dit hoofdstuk. In de Meesterproef laat je zien of je voldoende kennis en vaardigheden hebt over het onderwerp van een hoofdstuk. Voor hoofdstuk 6 gaat de Meesterproef over maatsoort, toonduur en toonhoogte. Je hebt je Werkboek nodig. Ook de
- [6. Traditionele notatie - Entreepagina](https://nootboek.nu/6-lezen-en-noteren-traditionele-notatie/): 6. Lezen en noteren, traditionele notatie Wie schrijft, die blijft Hoofdstuk 6 beschrijft de traditionele notatie, de manier van muziek lezen en noteren (domein 4) waar de meeste mensen aan denken bij 'muzieknotatie'. Elke paragraaf beschrijft een deelonderwerp - bijvoorbeeld: de notatie van toonduur - en begint met een samenvatting. Is dat voor jou
- [6. Meesterproef 6](https://nootboek.nu/6-meesterproef-6/): Meesterproef 6 Lezen en noteren: traditionele notatie Je hebt je Werkboek nodig Opdrachten Vul de melodie van ‘Vader Jacob’ aan met de juiste noten. Let hierbij op toonhoogte (stokrichting!) en de toonduur. Welke maatsoort hoort vooraan? Er is geen Luisterfragment. Je moet dit doen met je innerlijke klankvoorstelling en gezond verstand. Let op: schrijf
- [5.3 Grafische notatie: betekenis - Symboolnotatie en steunwoorden](https://nootboek.nu/5-3-grafische-notatie-betekenis-symboolnotatie-en-steunteksten/): Symbolen én woorden Een sterk koppel Symbolen staan ergens voor, ze hebben een betekenis. Sommige symbolen zijn 'universeel', dat wil zeggen dat bijna iedereen weet wat ze betekenen, ook jonge kinderen. Aan dat soort symbolen, of aan andere die de kinderen herkennen, kun je een geluid koppelen en er zo een muziekstukje mee maken.
- [5.3 Grafische notatie: betekenis - MLM 5.3: symboolnotatie](https://nootboek.nu/5-3-grafische-notatie-betekenis-mlm-5-3-symboolnotatie/): Peter krijgt een gezicht! MLM 5.3: Symboolnotatie Met MLM 5.3 sluit je dit deel van de basisstof over het vastleggen van betekenis af. Je doet de MLM samen met de kinderen. Neem er de tijd voor en bereid je goed voor. Je hebt geen werkboek nodig. MLM 5.3: Vastleggen van betekenis Prokoviev: Peter
- [5.3 Grafische notatie: betekenis - Gebruik van steunteksten](https://nootboek.nu/5-3-grafische-notatie-betekenis-gebruik-van-steunteksten/): Soms gebruik je symbolen én woorden Soms gebruik je zogenaamde steunteksten om de melodie van het symbool - de afbeelding - te verduidelijken. Dat merk je heel duidelijk als je de namen van de dieren in combinatie met de afbeeldingen gebruikt. O-li-fant Kro-ko-dì-llen Tij-ger Aap Als je de woorden achter elkaar
- [5.3 Grafische notatie - Betekenis: Luisteropdracht Die Moldau (Smetana)](https://nootboek.nu/5-3-grafische-notatie-van-betekenis-luisteropdracht-die-moldau-smetana/): https://www.youtube.com/watch?v=gTKsHwqaIr4 Opdracht: Beluister het muziekstuk en luister of je verschillende reisgebeurtenissen herkent. Verbeeld de betekenis van de muziek voor jezelf met tekeningen. Je hebt toegang tot deze website verkregen door het gebruik van de licentiecode die in je werkboek Nootboek staat. Heb je op enig andere manier toegang verkregen, dan overtreed je
- [5.3 Grafische notatie - Betekenis](https://nootboek.nu/5-3-grafische-notatie-van-betekenis-symboolnotatie/): Symbolen als manier van noteren Symbolen: drager van betekenis Je kunt de betekenis van een klank of van muziek grafisch weergeven middels symboolnotatie. Vooral bij jonge kinderen is dit handig, zeker als ze nog niet kunnen lezen. Maar, ook bij oudere kinderen en volwassenen werkt symboolnotatie heel snel. Het maakt de betekenis vaak in
- [5.2 Grafische notatie: Vorm - MLM 5.2:](https://nootboek.nu/5-2-grafische-notatie-vorm-mlm-5-2/): Vorm krijgt vorm MLM 5.2: Grafische notatie van vorm Met MLM 5.2: Grafische notatie: vorm sluit je dit deel van de basisstof over grafische notatie af. Je doet deze MLM samen met de kinderen. Neem er de tijd voor. Bij deze MLM heb je het werkboek en dit fragment nodig. Fragment: W.A. Mozart -
- [5.2 Grafische notatie: vorm - De drie vormprincipes](https://nootboek.nu/5-2-grafische-notatie-vorm-de-drie-vormprincipes/): Een plaatje van een vorm Ook de drie vormprincipes kun je grafisch goed verduidelijken, bijvoorbeeld met behulp van een ‘vormschema’. In de vorige hoofdstukken heb je dat ook al eens gedaan. Zoals je inmiddels weet, zijn er drie vormprincipes: Herhaling Contrast Variatie Vormprincipe herhaling Een voor de hand liggende vraag aan de kinderen
- [5.2 Grafische notatie: vorm - Compositievormen](https://nootboek.nu/5-2-grafische-notatie-vorm-compositievormen/): Herkenbare, vaste vormen Een componist maakt gebruik van compositievormen, vaste vormen om een muziekstuk herkenbaar te maken. Deze drie compositievormen kom je vaak in het basisonderwijs tegen: de canon. de couplet - refrein (en brug) vorm. het rondo. Een vormschema van een compositievorm geeft in grote lijnen de structuur weer. De canon De
- [5.2 Grafische notatie - Vorm](https://nootboek.nu/5-2-grafische-notatie-vorm/): Vorm telt! Muziek heeft behalve een klank ook een vorm, dat weet je inmiddels. Al eerder heb je kennis gemaakt met de drie vormprincipes: herhaling, contrast en variatie. Een componist gebruikt die vormprincipes om een compositie herkenbaar te maken, een eigen gezicht te geven. Past een componist dat gereedschap - de vormprincipes - regelmatig
- [5.1 Grafische notatie: klank - Vastleggen van vier klankeigenschappen](https://nootboek.nu/5-1-grafische-notatie-klank-vastleggen-van-vier-klankeigenschappen/): The ultieme uitdaging Alle vier in één figuur Toonduur, toonhoogte, toonsterkte en klankkleur Opdracht: Speel dit muziekstukje. Gebruik een metallofoon met twee verschillende stokjes: het scherp klinkende stokje rechts, het andere links. Kies een hoge en een lage toon, bijvoorbeeld een hoge C en een lage C. Metallofoon met stokje met een harde
- [5.1 Grafische notatie: klank - Vastleggen van twee klankeigenschappen](https://nootboek.nu/5-1-grafische-notatie-klank-vastleggen-van-twee-klankeigenschappen/): It takes two to tango Twee klankeigenschappen verbeelden Combinatie van toonduur en toonhoogte Deze notatie speel je als een lange lage toon, een korte hoge toon, twee korte lage tonen en een lange hoge toon. Je kunt de reeks spelen op een metallofoon, een klokkenspel (een xylofoon klinkt niet door) of (als blaasinstrument)
- [5.1 Grafische notatie: klank - Vastleggen van een klankeigenschap](https://nootboek.nu/5-1-grafische-notatie-klank-vastleggen-van-een-klankeigenschap/): Één klankeigenschap heeft één grafisch teken Bij de grafische notatie van één klankeigenschap koppel je dus steeds één klankeigenschap aan één teken. Dat kun je doen met: Toonduur Toonhoogte Toonsterkte Klankkleur Heb je van alle vier de klankeigenschappen de grafische notatie doorgenomen, doe dan Oefening 5.1: Klank verbeelden in je werkboek. Je
- [5.1 Grafische notatie: klank - Vastleggen van drie klankeigenschappen](https://nootboek.nu/5-1-grafische-notatie-klank-vastleggen-van-drie-klankeigenschappen/): Three is a crowd Het wordt steeds complexer Toonduur, toonhoogte en toonsterkte Dit muziekstuk kun je prima spelen op een metallofoon of klokkenspel. Kies twee tonen, bijvoorbeeld een hoge en een lage C. Om te voorkomen dat de toon doorklinkt, leg je je vinger op de toets om de toon te dempen. Deze notatie
- [5.1 Grafische notatie: klank - Klankeigenschap: toonsterkte](https://nootboek.nu/5-1-grafische-notatie-klank-klankeigenschap-toonsterkte/): Dat lijkt me sterk (of niet)! Toonsterkte kun je - bijvoorbeeld - met grote en kleine 'kiezels' (stippen) uitbeelden. Hoe klinkt dit voorbeeld, denk je (zacht-zacht-luid-zacht-zacht-luid)? Probeer het te spelen op een slaginstrument. Luistervoorbeeld: een klankeigenschap - toonsterkte Je kunt met dit soort notaties - samen met de kinderen - een 'trommel battle' organiseren!
- [5.1 Grafische notatie: klank - Klankeigenschap: toonduur](https://nootboek.nu/5-1-grafische-notatie-klank-klankeigenschap-toonduur/): Hoe lang duurt die toon? Klankeigenschap: toonduur Toonduur kun je noteren met variërende lengtes van grafische symbolen. Je kunt het ook met ‘echte’ materialen doen, bijvoorbeeld met een touw. Je kunt ook aan de kinderen vragen dat te doen, bijvoorbeeld als verwerking van een luisteroefening over toonduur. Luistervoorbeeld: een klankeigenschap - toonduur 1
- [5.1 Grafische notatie: klank - Klankeigenschap: klankkleur](https://nootboek.nu/5-1-grafische-notatie-klank-klankeigenschap-klankkleur/): Een teken voor kleur? Zelfs klankkleur kun je grafisch uitbeelden. Klankkleur heeft te maken met het karakter van de klanken: doffe klanken (een trom of een hoorn) en scherpe klanken (een hobo of een trompet). metallofoon of bekken, bespeeld met een stokje met een harde knop (rubber/nylon), klinkt scherp/direct metallofoon of bekken, bespeeld
- [5.1 Grafische notatie: klank - Klankeigenschap toonhoogte](https://nootboek.nu/5-1-grafische-notatie-klank-klankeigenschap-toonhoogte/): Hoog, hoger, hoogst Ook toonhoogte kun je grafisch noteren. Deze melodielijn begint laag en eindigt hoog. Je ziet na het stijgende begin een daling van de toon. De lijn komt nét niet zo laag als het beginpunt. Dan gaat de toon omhoog, hoger dan de eerste top. Vervolgens daalt ie tot heel laag, gaat
- [5.1 Grafische notatie - Klank](https://nootboek.nu/5-1-grafische-notatie-van-klank/): Opnieuw de klankeigenschappen Het KVB-model onderscheidt vier klankeigenschappen: toonduur, toonhoogte, toonsterkte en klankkleur. Een grafische notatie van klank gaat over één of meer van die eigenschappen. Als je meer klankeigenschappen combineert, maakt dat het noteren en lezen complexer. Je begint daarom met het grafisch weergeven van één klankeigenschap, vervolgens van twee eigenschappen en uiteindelijk
- [5. Grafische notatie - Meesterproef 5](https://nootboek.nu/5-grafische-notatie-meesterproef-5/): Meesterproef hoofdstuk 5 Grafische notatie In deze Meesterproef componeer je een speelstuk met klanken, gekoppeld aan een thema (betekenisgeving). Je maakt een grafische notatie die je presenteert en uitvoert. De uitvoering leg je vast met een filmpje. Je maakt bovendien een checklist met aandachtspunten voor een uitvoering met de kinderen. Deze Meersterproef bestaat dus
- [5. Grafische notatie - Entreepagina](https://nootboek.nu/5-grafische-notatie-zonder-noten/): 5. Lezen en noteren, grafische notatie Voordoen en nadoen! Muziek is heel lang van generatie op generatie doorgegeven zonder dat er iets van werd opgeschreven. Kinderen leerden muziek van hun ouders, familieleden en andere leden van hun leefgroep of stam, net zoals kleuters in groep 1 en 2 nu nog liedjes leren. Je noemt
- [4.5 Bewegen: als bewegen moeilijk is](https://nootboek.nu/4-5-bewegen-als-bewegen-moeilijk-is/): H E L P! Als bewegen lastig is en blijft Niet iedereen beweegt even gemakkelijk op muziek. Bij vastgelegde bewegingen lukt dat vaak nog wel, bijvoorbeeld bij liedjes als ‘In de maneschijn’ of ‘Hoofd, schouders, knie en teen’. Die doen geen beroep op eigen creativiteit, alleen op uitvoering en overdracht: de bewegingen horen bij
- [4.4 Bewegen: materiaalgebruik - Toelichting op het schema](https://nootboek.nu/4-4-bewegen-materiaalgebruik-telichting-op-het-schema/): Hoe gebruik je materiaal? Je kunt materialen gebruiken om de aandacht van de persoon af te leiden. Sommige kinderen - en studenten - voelen zich daar prettiger bij. Bovendien: het gebruik van materiaal zorgt er mogelijk ook voor dat de beweging beter tot zijn recht komt. Denk vooraf wel na over: De beschikbaarheid van
- [4.4 Bewegen met materialen](https://nootboek.nu/4-4-inleiding-bewegen-met-materialen/): Hulp gezocht De meeste kinderen vinden bewegen heerlijk, hebben een grote bewegingsdrang en bewegen gemakkelijk op muziek. Maar, in elke klas zitten kinderen die niet vrij durven te bewegen, uit verlegenheid of uit ongemak. Dat geldt ook voor sommige leerkrachten en studenten! Gebruik je materialen, dan vestig je de aandacht meer op dat materiaal
- [4.3 Bewegen: betekenis - Oefening 4.5: een verhaal uitbeelden](https://nootboek.nu/4-3-bewegen-betekenis-een-verhaal-uitbeelden/): Verhalen moet je doen! Een verhaal of karakters uitbeelden is voor kinderen pas echt leuk als je karikaturen gebruikt die de muziek representeren! Kinderen kunnen heel goed, zeker zonder muziek, een oude opa, een vogel of een kat uitbeelden. Maar, niet elke oude opa is hetzelfde, loopt en beweegt hetzelfde. Wat voor een opa
- [4.3 Bewegen - Betekenis](https://nootboek.nu/4-3-bewegen-op-betekenis/): Vertel eens een verhaal Bewegen op betekenis wil zeggen dat je het verhaal dat de muziek vertelt of de associaties en emoties die de muziek oproept verduidelijkt door beweging. Vertelt de muziek een duidelijk verhaal, zoals in programmamuziek, dan kun je afspraken maken over de bewegingen die de elementen van het verhaal uitbeelden. Bij
- [4.2 Bewegen: vorm - Video 1: Riverdance](https://nootboek.nu/4-2-bewegen-vorm-video-1-riverdance/): Michael Flatley's feet of f(l)ame Fragment volgt z.s.m.
- [4.2 Bewegen: vorm - MLM 4.2: een choreografie](https://nootboek.nu/4-2-bewegen-vorm-mlm-4-2-een-choreografie/): Georkestreerde vorm Deze MLM 4,2 doe je samen met de kinderen als afsluiting van hoofdstuk 4.2: 'Bewegen op vorm'. Neem er de tijd voor en lees de MLM zorgvuldig door. De instructie bij de MLM staat in je Werkboek. MLM 4.2: Bewegen op vorm Werkblad 4.6: Een choreografie Je hebt toegang
- [4.2 Bewegen: vorm - Een choreografie](https://nootboek.nu/4-2-bewegen-vorm-een-choreografie/): Vaste vorm in beweging: choreografie Gebruik je een choreografie om vorm te verduidelijken, dan is dans een middel. Toch moet je aandacht hebben voor de kwaliteit van de drie danselementen tijd, ruimte en kracht. Zij zijn de klank, vorm en betekenis van de dans. Als je die elementen goed begrijpt en gebruikt, helpt je
- [4.2 Bewegen - Vorm](https://nootboek.nu/4-2-bewegen-op-vorm/): Choreografie als hulpmiddel Je kunt de vorm(en) van muziek met beweging zichtbaar en voelbaar maken. Spreek ook hier vooraf met de kinderen af welke bewegingen bij welke vormen van de muziek horen. Laat ze eventueel zelf de bewegingen bedenken! Neem de vormaspecten en de bijbehorende bewegingen goed door, doe dat zelf (ter voorbereiding), maar
- [4.1 Bewegen: klank - Video 1 - toonduur](https://nootboek.nu/4-1-bewegen-klank-video-1-toonduur/): Grote klokken en kleine klokken https://www.youtube.com/watch?v=KAX-D60x280
- [4.1 Bewegen: klank - Toonhoogte](https://nootboek.nu/4-1-bewegen-klank-toonhoogte/): Hoog en laag Toonhoogte kun je goed uitbeelden met beweging. Voor de hand liggend zijn bewegingen die de muziek volgen, bijvoorbeeld: hoor je hoge muziek, dan houd je je armen hoog boven je hoofd. Hoor je lage muziek, dan reik je naar je tenen. Realiseer je dat toonhoogte voor veel kinderen een lastig begrip
- [4.1 Bewegen: klank - Toonduur](https://nootboek.nu/4-1-bewegen-klank-toonduur/): Hoe beweeg je op toonduur? Maat Bij sommige danssoorten, zoals bij volksdansen en stijldansen, is de maat de basis van de dans. Het lopen op de maat is dan vaak de basis van de dansbeweging. Omdat in volksdansen de regelmaat duidelijk herkenbaar is, kun je ze goed gebruiken om met kinderen te dansen. Je
- [4.1 Bewegen: klank - MLM 3.1: bewegen op klank](https://nootboek.nu/4-1-bewegen-klank-mlm-3-1-bewegen-op-klank/): MLM 3.1 - bewegen op de klankeigenschappen Met deze MLM sluit je hoofdstuk 4.1 'Bewegen op klank’ af. Je doet de MLM samen met de kinderen. Neem er de tijd voor en lees de instructie zorgvuldig door. Die staat in je Werkboek. MLM 4.1: Bewegen op de vier klankeigenschappen Werkblad 4.4: Klank en beweging
- [4.1 Bewegen: klank - Klankkleur](https://nootboek.nu/4-1-bewegen-klank-klankkleur/): Gekleurd bewegen Bij het herkennen van klankkleur heb je meestal drie mogelijkheden: Verschillen tussen instrumenten of stemmen. Verschillen tussen ensembles of koren. Verschillen tussen speel- of zangmanieren. Meestal vraag je de kinderen om - met een vooraf afgesproken beweging - aan te geven of ze onderscheid in klankkleur horen. Soms laat je ze misschien
- [4.1 Bewegen: betekenis - MLM 4.3: muziek uitbeelden](https://nootboek.nu/4-1-bewegen-betekenis-mlm-4-3-muziek-uitbeelden/): Een wolf zonder geitjes! MLM 4.3: Bewegen op betekenis MLM 4.3: Bewegen op betekenis doe je samen met de kinderen als afsluiting van dit onderdeel. Neem de tijd om de MLM goed voor te bereiden en lees hem zorgvuldig door. Heb je Oefening 4.5: Preview Peter & de wolf nog niet gedaan, doe die
- [4.1 Bewegen - Klank: MLM 4.1](https://nootboek.nu/4-1-bewegen-klank-mlm-4-1/): Klank en beweging MLM 4.1 - Bewegen op klank Met deze MLM 4.1: Bewegen op klank sluit je samen met de kinderen het onderdeel 'Bewegen op klank' af. Je hebt het werkboek en deze fragmenten nodig. Fragment 4.1: zachte, langzame muziek Fragment 4.2: zachte, snelle muziek Fragment 4.3: luide, langzame muziek Fragment 4.4: luide,
- [4.1 Bewegen - Klank](https://nootboek.nu/4-1-bewegen-op-klank/): Klank in beweging Je kunt de vier klankeigenschappen toonhoogte, toonduur (maat, ritme, tempo en articulatie), toonsterkte en klankkleur verduidelijken met behulp van beweging. Beweging is dan dus een middel om je doel - begrip van de klankeigenschappen - te bereiken. Gebruik je beweging om een klankeigenschap te (laten) herkennen, spreek die beweging dan goed
- [4.1  Bewegen: klank - Toonsterkte](https://nootboek.nu/4-1-bewegen-klank-toonsterkte/): Dat Kan Harderrrr! Hard of snel? Hoe luider muziek, hoe heftiger de uitgelokte bewegingen. Zachte muziek roept kleine bewegingen op, luide muziek grote. Toonsterkte relateer je in beweging ook vaak aan tempo: op zachte muziek beweeg je langzamer dan op luide. Voor jonge kinderen is het vaak lastig om toonsterkte en tempo los van
- [4. Bewegen - Entreepagina](https://nootboek.nu/4-bewegen-klank-vorm-en-betekenis/): 4. Bewegen Let's get physical In het basisonderwijs komt bewegen op muziek (domein 3) voor bij dans, bij drama, bij bewegingsonderwijs én bij muziek. Bij bewegingsonderwijs is het correct uitvoeren van beweging het doel: de motorische ontwikkeling staat immers centraal. Bij dans, drama en muziek is beweging een middel om iets uit te drukken.
- [3.4 Luisteren: emotioneel luisteren - Luisteropdrachten betekenis](https://nootboek.nu/3-4-luisteren-emotioneel-luisteren-luisteropdrachten-betekenis/): Dat komt binnen (of niet)! Welke muziek raakt jou? Luisteropdracht 3.19: Emoties herkennen Een componist probeert vaak emoties door te laten klinken in zijn of haar muziek. Beluister eerst de fragmenten voordat je de opdrachten maakt. Opdracht 1: Beluister elk fragment aandachtig. Fragment 1: Ludwig van Beethoven - Symfonie nr. 7, deel 2
- [3.4 Emotioneel luisteren](https://nootboek.nu/3-4-emotioneel-luisteren/): Snik....! Of niet....? Emotioneel luisteren Net als 'associatief luisteren' heeft 'emotioneel luisteren' betrekking op de betekenis van muziek. Daarom worden deze twee manieren van luisteren nogal eens in één adem genoemd. Een componist wil - behalve een verhaal -vaak ook emoties overdragen, bijvoorbeeld: vrolijkheid, angst, haast, treurnis en boosheid. De componist heeft natuurlijk niet
- [3.4	Associatief en emotioneel luisteren naar betekenis: MLM 3.6](https://nootboek.nu/3-4associatief-en-emotioneel-luisteren-naar-betekenis-mlm-3-6/): Muziek doet je wat! MLM 3.6: Associatief en emotioneel luisteren In MLM 3.6: Muziek doet je wat! luister je samen met de kinderen associatief en emotioneel naar muziek. Je doet dat als afsluiting van die onderdelen. Neem de tijd en lees de MLM zorgvuldig door. Luister ter voorbereiding naar de fragmenten die je in
- [3.3 Luisteren: associatief luisteren - Oefening 3.5: Carnaval der dieren](https://nootboek.nu/3-luisteren-associatief-luisteren-oefening-3-6-carnaval-der-dieren/): De dieren van Camille vieren carnaval Weet jij welke dieren het zijn? Componisten gebruiken muziek om onder andere gebeurtenissen en verhalen te vertellen. Camille Saint Saens - die van het spookslot in de Efteling - deed dat met het 'Carnaval der dieren'. Beluister de fragmenten en probeer te bepalen met welk dier de muziek
- [3.3 Luisteren: associatief luisteren - Luisteropdracht: betekenis](https://nootboek.nu/3-3-luisteren-associatief-luisteren-luisteropdracht-betekenis/): Fantasierijk Verbeelding in de muziek Bij ‘Peter en de Wolf’ heeft elk personage een eigen instrument en een eigen thema. De componist wil duidelijk dat je een personage aan een instrument koppelt. In het (muzikale) sprookje 'Peter en de wolf' op muziek van Sergej Prokoviev komt dat goed tot zijn recht. Luisteropdracht 3.18: Programmatisch
- [3.3 Associatief luisteren](https://nootboek.nu/3-3-associatief-luisteren/): Programmatisch of persoonlijk? Associatief luisteren Associatief luisteren heeft betrekking op de betekenis van muziek, op de associaties die de muziek bij jou oproept. Je kunt een onderscheid maken tussen persoonlijk en programmatisch associatief luisteren. Persoonlijk associatief luisteren heeft te maken met jouw eigen associaties. Wat roept de muziek bij jou op? Bij programmatisch associatief
- [3.2 Vergelijkend luisteren naar Klank, Vorm en Betekenis](https://nootboek.nu/3-2-vergelijkend-luisteren-naar-klank-vorm-en-betekenis/): Hetzelfde maar toch anders! Zoek de verschillen! Orkesten, dirigenten, ensembles en individuele muzikanten hebben vaak een eigen interpretatie van de muziek die ze uitvoeren. Dat is niet altijd de interpretatie die de componist in gedachten had. Bij moderne muziek komt het - zeker bij pop en jazz - vaak voor dat een componist een
- [3.2 Vergelijkend luisteren - Video 3: Bourée (J.S. Bach / Jethro Tull)](https://nootboek.nu/3-2-vergelijkend-luisteren-video-3-bouree-j-s-bach-jethro-tull/): Een swingende Bach https://www.youtube.com/watch?v=B5_hZV9U4aA
- [3.2 Vergelijkend luisteren - Video 2: Bourée (Bach)](https://nootboek.nu/3-2-vergelijkend-luisteren-video-2-bouree-bach/): Een klassieke uitvoering op gitaar https://www.youtube.com/watch?v=jKSg8t4zyLg
- [3.2 Vergelijkend luisteren - Video 1: Willem Breuker](https://nootboek.nu/3-2-vergelijkend-luisteren-video-1-willem-breuker/): Van Nederlandse bodem https://www.youtube.com/watch?v=u60JyAFYe_M
- [3.2 Vergelijkend luisteren - Betekenis: video1](https://nootboek.nu/3-2-vergelijkend-luisteren-betekenis-video1/): https://www.youtube.com/watch?v=LUYbu5DJA1U
- [3.2 Luisteren: vergelijkend luisteren - Vorm: video 2](https://nootboek.nu/3-2-luisteren-vergelijkend-luisteren-vorm-video-2/): Pharell Williams: Happy https://www.youtube.com/watch?v=y6Sxv-sUYtM
- [3.2	Luisteren: vergelijkend luisteren - Vorm](https://nootboek.nu/3-2luisteren-vergelijkend-luisteren-vorm/): De ene vorm is de andere niet Al eerder heb je - bij formeel luisteren naar vorm - een eenvoudig vormschema gemaakt van 'Happy' aan de hand van het voorbeeld van 'Vader Jacob'. Als je luistert naar allerlei soorten muziek - klassiek en populair - oefen je het herkennen van vormen in de muziek
- [3.2 Luisteren: vergelijkend luisteren - Vorm: video 1](https://nootboek.nu/3-2-luisteren-vergelijkend-luisteren-vorm-video-1/): Manhattan Transfer - Coo coo U https://www.youtube.com/watch?v=bzuKyxQi8EA
- [3.2 Luisteren: vergelijkend luisteren - MLM 3.4: Vorm](https://nootboek.nu/3-2-luisteren-vergelijkend-luisteren-mlm-3-4-vorm/): Kortjakje heeft een boek .............. MLM 3.4: Vergelijkend luisteren naar vorm In deze MLM 3.4: Kortjakje heeft een boek sluit je - samen met de kinderen - het onderdeel 'Vergelijkend naar vorm' af. Neem de tijd, bereid je goed voor en lees de MLM zorgvuldig door. De instructie en opdrachten bij deze MLM staan
- [3.2 Luisteren: luisteren naar betekenis - Internettreinen](https://nootboek.nu/3-3-luisteren-luisteren-naar-betekenis-internettreinen/): Muziek heeft een betekenis Trein in aantocht! In je dagelijks leven vertrouw je vaak op je gehoor. Niet alleen als het om muziek gaat, maar ook in andere situaties. En dat is soms maar goed ook.......... In Luisteropdracht 3.15: Trein in aantocht luister je vergelijkend naar de betekenis van klank. De opdracht staat in
- [3.2      Vergelijkend luisteren naar klank - MLM 3.3](https://nootboek.nu/3-2-vergelijkend-luisteren-naar-klank-mlm-3-3/): Elk vogeltje........... MLM 3.3: Vergelijkend luisteren naar klank MLM 3.3: We are the champions! doe je samen en is de afsluiting van het onderdeel 'Vergelijkend luisteren naar klank'. Neem er de tijd voor en lees de MLM zorgvuldig door. De instructie en opdrachten bij deze MLM 3.3 staan in je werkboek. Je kunt de
- [3.2	Luisteren: vergelijkend luisteren - Klank](https://nootboek.nu/3-2luisteren-vergelijkend-luisteren-klank/): Covers als hulpmiddel Je kunt ‘covers’ goed gebruiken om vergelijkend te luisteren. Een cover is een muziekstuk uitgevoerd door een andere artiest of groep dan het origineel. In de pop- en jazzmuziek kom je heel veel covers tegen. Wil je muziekstukken op klank vergelijken, dan kun je daar goed gebruik van maken. Het is
- [3.2	Luisteren: vergelijkend luisteren - Betekenis: MLM 3.5](https://nootboek.nu/3-2luisteren-vergelijkend-luisteren-betekenis-mlm-3-5/): Zomerse klanken???? MLM 3.5: vergelijkend luisteren naar betekenis In deze MLM 3.5: Summertime ff anders luister je - samen met de kinderen en ter afsluiting - vergelijkend naar betekenis. Lees de MLM zorgvuldig door, beluister de fragmenten, neem de tekst van het lied door en lees ter voorbereiding vooraf de informatie over de opera
- [3.1 Luisteren: formeel luisteren - Vorm](https://nootboek.nu/3-1-luisteren-formeel-luisteren-vorm/): De vorm van muziek Hoe zit het in elkaar? Formeel luisteren naar vorm Muziek heeft - meestal - een klank. Muziek heeft ook een vorm. Niet iets wat je vast kunt pakken, zoals bij materie, maar een meer abstracte vorm. Een componist gebruikt daarvoor de zogenaamde vormprincipes: Herhaling: de componiste herhaalt regelmatig delen van
- [3.1 Luisteren: formeel luisteren - Video 1 (Chopin)](https://nootboek.nu/3-1-luisteren-formeel-luisteren-video-1-chopin/): https://www.youtube.com/watch?v=9E82wwNc7r8
- [3.1 Luisteren: formeel luisteren - Toonhoogte, toonduur en toonsterkte](https://nootboek.nu/3-1-luisteren-formeel-luisteren-toonhoogte-toonduur-en-toonsterkte/): Klank meten is weten Je kunt formeel luisteren naar alle vier de klankeigenschappen. De eerste drie - toonhoogte, toonduur, toonsterkte - kun je zelfs objectief beschrijven: de frequentie en het aantal tellen en decibellen. Dat geldt veel minder voor de vierde eigenschap: klankkleur. 1. Toonhoogte De toonhoogtes in een muziekstuk bepalen, gekoppeld aan
- [3.1 Luisteren: formeel luisteren - MLM 3.2: vorm](https://nootboek.nu/3-1-luisteren-formeel-luisteren-mlm-3-2-klank-en-vorm/): Formeel luisteren naar vorm MLM 3.2 Met MLM 3.2: Vorm sluit je samen het onderdeel 'formeel luisteren naar vorm' van paragraaf 3.1 af. Neem de MLM en de opdrachten zorgvuldig door zodat je goed voorbereid bent. De instructie en opdrachten bij deze MLM staan in je werkboek. Je kunt het opdrachtblad voor de kinderen
- [3.1 Formeel luisteren](https://nootboek.nu/formeel-luisteren-klank-vorm-en-betekenis/): Klank en vorm analyseren Klankeigenschappen en vormen van muziek zijn beschreven en veelal ook objectief vast te stellen. Dat geldt niet voor de beleving van muziek. Die is vaak heel persoonlijk, voor de componist en voor de luisteraar. Formeel luisteren naar betekenis in dus nagenoeg ondoenlijk. Formeel luisteren veronderstelt een actieve, analytische luisterhouding. Het
- [3.1	Luisteren: formeel luisteren - Meer over vorm: de canon](https://nootboek.nu/3-1luisteren-formeel-luisteren-meer-over-vorm-de-canon/): De moeder aller canons De canon is wellicht de ultieme vorm van herhaling. De bekendste canon - in Nederland én daarbuiten - is zonder twijfel: ‘Vader Jacob’. Je kunt de canonvorm van ‘Vader Jacob’ in een schema weergeven. Luisteropdracht 3.11: Het vormschema van Vader Jacob Fragment: Vader Jacob Opdracht: Beluister het fragment en volg
- [3.1	Luisteren: formeel luisteren - Herhaling: vormen van herhaling](https://nootboek.nu/3-1luisteren-formeel-luisteren-vorm-herhaling/): De kracht van herhaling Een bepalend vormprincipe Misschien wel het belangrijkste, maar zeker het meest gebruikte, vormprincipe is herhaling. Vaak zonder dat je het merkt, hoor je in een muziekstuk vaak dezelfde delen terugkomen. Herhaling komt dus heel vaak in muziek voor, in allerlei varianten. Vormen van herhaling Imitatie Andere instrumenten doen een
- [3.1	Luisteren - Formeel luisteren naar klankkleur](https://nootboek.nu/3060-2/): De kleur maakt het verschil Behalve naar toonhoogte, toonduur en toonsterkte, kun je ook formeel luisteren naar klankkleur. Maar, anders dan de andere drie klankeigenschappen, kun je klankkleur niet objectief beschrijven. Klankkleur is een lastiger begrip dat je misschien het beste kunt vertalen als het ‘karakter van de muziek’. Je kunt een onderscheid maken
- [3.1	Formeel luisteren: Klank - klankkleur instrumenten](https://nootboek.nu/3-1formeel-luisteren-klank-klankkleur-instrumenten/): Wie is het? Spits je oren! Behalve naar toonhoogte, toonduur en toonsterkte, kun je ook formeel luisteren naar klankkleur. In Oefening 3.1 heb je dat gedaan met instrumentgroepen. Nu doe je dat met instrumenten (Oefening 3.2). Instrumenten kun je namelijk op basis van hun klankkleur indelen in 4 groepen. Blaasinstrumenten De klank van
- [3.1	Formeel luisteren naar klank - MLM 3.1](https://nootboek.nu/3-1formeel-luisteren-naar-klank-mlm-3-1/): My baby just cares MLM 3.2: formeel luisteren naar klank Met MLM 3.1: Klank sluit je - samen met de kinderen - het onderdeel 'formeel luisteren naar klank' van paragraaf 3.1 af. Neem er de tijd voor en lees de MLM zorgvuldig door. Bij deze MLM heb je alleen voor het antwoord je werkboek
- [3. Luisteren Luisterhoudingen - Video 1: Die Moldau (Smetana)](https://nootboek.nu/2-luisteren-video-1/): https://www.youtube.com/watch?v=gTKsHwqaIr4
- [3. Luisteren - Meesterproef 3](https://nootboek.nu/3-luisteren-meesterproef-3/): Meesterproef 3 Thunderstruck Meesterproef 3: Thunderstruck is bedoeld ter afronding van het hoofdstuk over luisteren. In de Meesterproef laat je zien of je voldoende kennis en vaardigheden hebt over het onderwerp van een hoofdstuk. Je hebt het werkboek en de fragmenten nodig. Formeel luisteren Het eerste deel van Meesterproef 3 gaat over formeel
- [3. Luisteren - Luisterhoudingen](https://nootboek.nu/3-luisteren-luisterhoudingen/): Hoe luister jij naar muziek? Je kunt op verschillende manieren naar muziek luisteren.Soms ga je er echt voor zitten, maar soms ook is muziek achtergrond bij wat je aan het doen bent. Als je écht bewust naar muziek luistert, kun je dat op zes manieren doen. Bij elke manier vind je een of meer
- [3. Luisteren - Entreepagina](https://nootboek.nu/3-luisteren/): 3. Luisteren Niet alleen met je oren!! Naar muziek luisteren (domein 2) is iets heel anders dan muziek horen. Als je luistert, is je aandacht specifiek gericht op wat je hoort. Bewust luisteren doe je naar de klankeigenschappen, naar de vorm en naar de betekenis van instrumentale, gezongen of gerapte muziek. Tekst is een
- [2.8 Zingen - Als zingen moeilijk is](https://nootboek.nu/2-8-zingen-als-zingen-moeilijk-is/): De kracht van herhaling Net als sport vraagt zingen om techniek, oefening, conditietraining en ervaring. Herhaal de oefeningen uit dit hoofdstuk regelmatig, neem jezelf op video op en kijk kritisch, vraag om feedback van iemand die gemakkelijk zingt, of neem een paar zanglessen. Soms helpt helpt het als je bij een oefening voor jezelf
- [2.7 Zingen: expressie en lichaamstaal - Oefening: gebruik van expressie](https://nootboek.nu/2-7-zingen-expressie-en-lichaamstaal-oefening-gebruik-van-expressie/): Leer van anderen wat je niet zelf al kunt Beter goed gejat................ Dat geldt zeker ook voor expressie. Je kunt van anderen veel leren. Maar, zoek een stijl die bij jou past en geef daar een eigen draai aan. Zoek bijvoorbeeld fragmenten van bekende zangers en zangeressen op internet. Kijk hoe zij expressie gebruiken.
- [2.7 Zingen: expressie en lichaamstaal - Gebruik van mimiek](https://nootboek.nu/2-7-zingen-expressie-en-lichaamstaal-gebruik-van-mimiek/): Zing met je hele gezicht Een goede voorbereiding is altijd van belang, maar nu helemaal. Luister dus naar het lied dat je wilt zingen en beeld met je gezicht uit welke emoties je wilt laten zien. Doe dat voor een spiegel en zonder mee te zingen. Je kunt dat samen doen en de ander
- [2.7 Zingen: expressie en lichaamstaal](https://nootboek.nu/2-7-zingen-expressie-en-lichaamstaal-2/): Laat zien wat je zingt! Je lichaamstaal - je expressie - ondersteunt wat je wilt overbrengen. De kunst is die expressie - meestal bewegingen - te combineren met een correcte zanghouding. Zingen met je gezicht (mimiek) Wil je een boodschap overbrengen, dan moet je contact maken met met je luisteraar(s), vaak de kinderen
- [2.7 Zingen - Expressie en lichaamstaal](https://nootboek.nu/2-7-zingen-expressie-en-lichaamstaal/): Doe wat je zingt! Het versterkt je boodschap! Met een lied of een melodie breng je een boodschap over. Niet zo maar een verhaaltje of een paar noten, nee: een boodschap. Een boodschap met een verhaal, met een begin, met een einde en met emoties. laat dat zien. Zorg ervoor dat je publiek je
- [2.6 Zingen: stembuiging - Nazingen van een melodie](https://nootboek.nu/2-6-zingen-stembuiging-nazingen-van-een-melodie/): Kun je zingen, zing dan mee! De een vindt een melodie nazingen gemakkelijk en vanzelfsprekend, de ander vindt het een opgave. Het is niet eens zo lastig om een melodie te herkennen, maar vaak wel om te horen wat je zelf zingt, dat te vergelijken met het origineel en je zang daarop aan te
- [2.6 Zingen: stembuiging - Luisteropdrachten: kopstem en falsetstem](https://nootboek.nu/2-6-zingen-stembuiging-luisteropdrachten-kopstem-en-falsetstem/): It's lonely at the top Heb jij je kopstem nog nooit gebruikt, probeer hem dan voor jezelf uit met een toneelstukje. Doe bijvoorbeeld een cliché kleuterjuf na, een tante die tegen haar kleine nichtje praat of praat zelf met een hoog, lief stemmetje tegen een klein hondje of een denkbeeldig kind. Het gebruik van
- [2.6 Zingen - Stembuiging](https://nootboek.nu/2-6-zingen-stembuiging/): Haal meer uit je stem! Soms is een liedje nét te hoog of nét te laag, bijvoorbeeld als je met de kinderen mee wilt zingen. Je forceert je stem als je te hoog moet en je redt het gewoon niet als je te laag moet. Daar kun je wat aan doen met behulp van
- [2.6	Zingen: stembuiging - Basisstof](https://nootboek.nu/2-6zingen-stembuiging/): Laat maar trillen In Oefening 2.1 onderzocht je jouw eigen stembereik en in Oefening 2.2 probeerde je om je stem hoger te laten klinken en zo net zo hoog te zingen als de kinderen. Maar, je kunt meer doen! Liptrillen Kun je hoger zingen dan je gewend bent maar vind je het geluid
- [2.5 Zingen: resonans - Video 1: twangen](https://nootboek.nu/2-5-zingen-resonans-video-1-twangen/): Twang er maar op los! https://www.youtube.com/watch?v=KeAaNQ8EKG8
- [2.5 Zingen: resonans - Oefening: Twang ontdekken](https://nootboek.nu/2-5-zingen-resonans-oefening-twang-ontdekken/): Twang ontdekken Gebruik je de resonantieruimtes van je gezicht, dan ben je aan het ‘twangen’. Zing je ‘zonder twang’, dan klinkt je stem wat dof en hol. De klank van ‘twang’ is vergelijkbaar met de klank van je stem met een dichtgeknepen neus. Misschien doet ‘twang’ je ook denken aan het accent van inwonders
- [2.5 Zingen - Resonans](https://nootboek.nu/2-5-zingen-resonans/): Geluid is trilling De snaar zei tegen de strijkstok: we hebben een klankkast nodig! Resonans De klankkast van een contrabas of een piano versterkt de trilling van de snaren en zorgt voor volume. De ketel van een trommel doet hetzelfde met de trillingen van het gespannen vel (membraan) van de trommel. Dat versterkend effect
- [2.4 Zingen: articulatie - Oefening: niet stemhebbende medeklinkers](https://nootboek.nu/2-4-zingne-articulatie-oefening-niet-stemhebbende-medeklinkers/): Sssssttt! De niet stemhebbende medeklinkers zijn medeklinkers zonder stem. Ze krijgen geen volume door trilling van de stembanden omdat ze alleen in de mond resoneren en niet, zoals de stemhebbende klinkers, in de holtes van het lichaam, bijvoorbeeld: Q, C, S, H, F, T en X. Met alleen medeklinkers, stemhebbend of niet, kun je
- [2.4 Zingen: articulatie - MLM 2.1: klankverhalen](https://nootboek.nu/2-4-zingen-articulatie-mlm-2-1-klankverhalen/): Klankverhalen MLM 2.1: Zingen - articulatie Deze MLM over articulatie doe je samen met de kinderen. Lees de MLM goed door, bereid hem goed voor en neem daar de tijd voor. Je hebt geen werkboek nodig, maar schrijf het verhaal dat je gemaakt hebt wel op het (digi)bord. Een klankverhaal maken Bedenk een
- [2.4 Zingen: articulatie - Basisstof](https://nootboek.nu/2-4-zingen-articulatie-2/): Bewust verstaanbaar zijn Als je zingt of spreekt voor een groep wil je duidelijk articuleren om goed verstaanbaar te zijn. In het begin voelt dat overdreven. Maar, voor een luisteraar is het heel prettig als je klanken - meestal woorden - duidelijk articuleert. Een goede articulatie betekent het correct en (soms) met nadruk uitspreken
- [2.4 Zingen - Articulatie](https://nootboek.nu/2-4-zingen-articulatie/): Wat zegt u??? Je kent dat wel: je staat met een vriend of vriendin in een kroeg en de muziek staat behoorlijk hard. Nog geen pijngrens, maar toch......... Om jezelf verstaanbaar te maken moet je héél duidelijk spreken anders verstaat de ander je niet: articulatie! Goede articulatie Goed articuleren is niet alleen bij
- [2.4	Zingen: articulatie - Oefening: stemhebbende medeklinkers](https://nootboek.nu/2-4zingen-articulatie-oefening-stemhebbende-medeklinkers/): Laat hun stem horen! Stemhebbende medeklinkers zijn medeklinkers of combinaties van medeklinkers die onze stembanden laten trillen, de alfabetletters: j, l, m, n, r, w en z en ook klanken als ng, zj en dzj. Neuriën en zoemen Je gebruikt de stemhebbende medeklinker M om te neuriën. Je kunt ook neuriën met de
- [2.4	Zingen: articulatie - Oefening: de klinkercirkel](https://nootboek.nu/2-4zingen-articulatie-oefening-de-klinkercirkel/): Het draait om de klinkers! Met behulp van de klinkercirkel oefen je de articulatie van klinkers. Gebruik de ‘EU’ in het midden als schakel: begin met een willekeurige klinker en ga steeds via de ‘EU’ naar een andere. Je gaat dus na elke klinker terug naar de EU, bijvoorbeeld: I - EU - É
- [2.3 Zingen: zingen met ademsteun - Oefening: gecontroleerd ademhalen](https://nootboek.nu/2-3-zingen-zingen-met-ademsteun-oefening-gecontroleerd-ademhalen/): Adem in, adem uit! Adem je in, dan trekt het middenrif je longen naar beneden en ‘duwt’ het je ingewanden weg. Je buik zet dan uit en het lijkt alsof er lucht in je buik komt. Dat is overigens niet waar. Tegelijkertijd gebruik je de spieren rondom je longen en de ruimte tussen je
- [2.3 Zingen - Ademsteun](https://nootboek.nu/2-3-zingen-ademsteun/): Tegennatuurlijk? Ademsteun gebruik je om langzaam en beheerst uit te ademen. Dat doe je door onder andere je middenrif - de grote spier onder je longen - te trainen. Je middenrif (ook wel: diafragma) is een grote, platte en koepelvormige spier en vormt de scheiding tussen je borst- en buikholte. Boven je middenrif liggen
- [2.3 Zingen: zingen met ademsteun](https://nootboek.nu/2-3-zingen-zingen-met-ademsteun/): Als water in een fles Ademsteun houdt in: ‘het tegenwerken van de natuurlijke neiging van het middenrif om de ingeademde lucht los te laten’. Uit: Complete zangtechniek, Cathrine Sadolin, Shout Publishing, 2009 Ademsteun betekent dat je langzaam, zorgvuldig en gecontroleerd uitademt. Je gebruikt je spieren om de uitstroom van lucht langs je stembanden te
- [2.2 Zingen: houding en ademhaling - Oefening: zanghouding zittend](https://nootboek.nu/2-2-zingen-houding-en-ademhaling-oefening-zanghouding-zittend/): Daar zit je dan! En probeer dan maar eens lekker ontspannen te zingen. Gelukkig kun je ook dat oefenen. Leerkrachten van kleutergroepen bijvoorbeeld moeten wel: ze zingen vaak liedjes in de kring. Zittend zingen kun je met een goede houding ondersteunen, er zijn relatief weinig verschillen met ‘staand zingen’. Er komt alleen een contactpunt
- [2.2 Zingen: houding en ademhaling - Oefening: zanghouding staand](https://nootboek.nu/2-2-zingen-houding-en-ademhaling-oefening-zanghouding-staand/): Sta op en zing! Staan is om te zingen eigenlijk de prettigste houding. Je kunt je hele lichaam inschakelen om het zingen te ondersteunen. Als je ontspannen staat, zit er niets van je lichaam in de weg en heb je ook geen last van knellende kleding of andere ongemakken. Daarom bij staand zingen je
- [2.2 Zingen: houding en ademhaling - Oefening: veerkracht](https://nootboek.nu/2-2-zingen-houding-en-ademhaling-oefening-veerkracht/): Boing! Als je zingt ga je stevig en veerkrachtig staan, niet statisch of verstijfd. Een verstijfde, statische houding is minder stevig dan een veerkrachtige. Voel je op een prettige manier vrij en ontspannen. Zorg met een juiste spanning in je benen en rug voor stevigheid en veerkracht. Daarmee geef je je romp- en buikspieren
- [2.2 Zingen: houding en ademhaling - Oefening: een toon zingen](https://nootboek.nu/2-2-zingen-houding-en-ademhaling-oefening-een-toon-zingen/): Volhouden geblazen Bij een musical of opera zie je dat zangers in allerlei houdingen moeten kunnen zingen. Ze acteren tijdens het zingen, wat soms de lastigste houdingen oplevert. Denk aan een sterfscène waarbij de acteur al zingend in elkaar moet zakken of een scène waarin iemand tijdens het zingen ergens op moet klimmen. De
- [2.2 Zingen - Houding en ademhaling](https://nootboek.nu/2-2-zingen-houding-en-ademhaling/): Het lijkt wel topsport! Zingen is eigenlijk het gecontroleerd voortbrengen van klanken. De stembeheersing die je daarvoor nodig hebt, is een kwestie van techniek. doe je bovendien met je hele lijf. Je kunt er ook flink moe van worden, dat heb je misschien al gemerkt. vraagt dus om beheersing van techniek en om conditie,
- [2.1 Zingen: de stem - Video: Hoe werkt de stem](https://nootboek.nu/2-1-zingen-de-stem-video-hoe-werkt-de-stem/): Hoe werkt je stem? https://www.youtube.com/watch?v=lPiT5DWSS_M
- [2.1 Zingen: de stem - Oefening: de hoge stem](https://nootboek.nu/2-1-zingen-de-stem-oefening-de-hoge-stem/): Hoog, hoger, hoogst! Je eigen stembereik verschilt met dat van de kinderstem en dat maakt het soms moeilijk om op hun toonhoogte mee te zingen. Toch is gewoon met de kinderen mee te zingen voor veel vrouwen gemakkelijker dan ze denken. Het verschil in bereik tussen kinderen en vrouwen is namelijk niet zo heel
- [2.1 Zingen: de stem - Basisstof](https://nootboek.nu/2-1-zingen-de-stem-2/): Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is Jij hebt - net als iedereen - een eigen en unieke stem. Je familie en vrienden herkennen die onmiddellijk, vooral aan de klankkleur die bepaald wordt door: De bouw van je strottenhoofd en stemplooien (stembanden). De frequentie waarin je stembanden (stemplooien) trillen als je iets zegt of
- [2.1 Zingen - De stem](https://nootboek.nu/2-1-zingen-de-stem/): Uniek en herkenbaar Je herkent iemand vaak al aan zijn of haar stem, zeker als je die persoon goed kent. Je stem is namelijk heel individueel en dus herkenbaar. Toch verandert je stem door de jaren heen. In je tienerjaren gebeurt dat onder invloed van lichamelijke veranderingen. Luister maar eens - als je ze
- [2. Zingen - Video 1: Urbanus - Als moeder zong](https://nootboek.nu/2-zingen-video-1-urbanus-als-moeder-zong/): https://www.youtube.com/watch?v=IpkIAiQLfmo
- [2. Zingen - Entreepagina](https://nootboek.nu/2-zingen/): 2. Zingen Iedereen kan het leren! Om te zingen (domein 1) - alleen of samen met de kinderen - heb je een basistechniek voor je stemgebruik nodig. Beheers je die, dan kun je goed uit de voeten, ook al heb je misschien niet de mooiste stem ter wereld. Een goede basistechniek is, behalve bij
- [2. Zingen - Demopagina](https://nootboek.nu/2-zingen-demopagina/): Zingen maakt je blij en iedereen kan het leren! Dit hoofdstuk is beschikbaar, maar behoort helaas niet tot de demosite. Om te zingen - alleen of samen met de kinderen - heb je een basistechniek voor je stemgebruik nodig. Beheers je die, dan kun je goed uit de voeten, ook al heb je misschien
- [1.4 Werkvormen: de schakel](https://nootboek.nu/relatie-andere-creatieve-vakken/): Samenhang door werkvormen Als je weet wat je wilt aanbieden, moet je nadenken over de vraag hoe je dat doet. Andere kunstzinnige vakken gebruiken vaak een indeling in werkvormen - zeg maar manieren om de inhoud van een les te verwerken - die ook voor muziek handig kan zijn: Productie: zelf nieuwe (kunst)uitingen voortbrengen.
- [1.3 Samenhang muziek en gedrag](https://nootboek.nu/1-3-samenhang-kvb-model-en-domeinen/): Muziek x gedrag = muziekles Muziek bestaat uit klank, vorm en betekenis. Omschrijf je de drie aspecten zo exact mogelijk, dan kom je heel dicht in de buurt van een definitie van muziek en dus ook bij een antwoord op de vraag: Wat - welke inhoud - bied je aan? Het zogenaamde KVB-model wordt
- [1.2 Wat is muzikaal gedrag?](https://nootboek.nu/de-5-domeinen/): Wat doen wij met muziek? Muzikaal gedrag Hoe gaan mensen om met muziek? Welk muzikaal gedrag vertonen wij? En, hoe beschrijf je muzikaal gedrag? Maar ook: waarom kunnen wij ons zo 'verliezen' in muziek. Waarom roept muziek bij zoveel mensen zoveel emotie op? Net als de vraag naar de inhoud van muziek, is dat
- [1.1 Wat is muziek?](https://nootboek.nu/klank-vorm-en-betekenis/): Muziek is klank die in een vorm is gezet en betekenis heeft voor mensen. Deze omschrijving bevat de drie aspecten van muziek: klank, vorm en betekenis. Muziek bestaat uit alle drie die aspecten samen in onderlinge samenhang. Je komt ze ook - in samenhang - tegen in de twee modellen op deze pagina. Het
- [1.1 Luisteropdracht 1.1: Wat is klank - Fragment 1: John Cage (1952) - 4'33''](https://nootboek.nu/1-1-luisteropdracht-1-1-433-john-cage-1952/): https://www.youtube.com/watch?v=gN2zcLBr_VM
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Vorm: vormprincipe variatie](https://nootboek.nu/1-1-het-kvb-model-vorm-vormprincipe-variatie/): Net ff anders Variatie in vorm betekent: gedeeltes van muziek enigszins gewijzigd herhalen. Variatie komt veel voor in de (klassieke) muziek. Een orkest speelt een (vaak) eenvoudige melodie, de solist herhaalt de melodie en ‘kleedt die aan’. Enerzijds om haar of zijn beheersing van het instrument aan te tonen, anderzijds om het muziekstuk te verfraaien.
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Vorm: herhaling - de canon](https://nootboek.nu/1-1-klank-vorm-en-betekenis-vorm-herhaling-de-canon/): Er komt geen einde aan De canon als muziekvorm Een liedvorm waarin het vormprincipe herhaling heel duidelijk is en die je in het basisonderwijs veel gebruikt is de canon. De canon is de meest toegankelijke manier van meerstemmig zingen. Kinderen doen vaak hun oren dicht als ze een canon zingen. Dan horen ze zichzelf
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Vorm: compositievormen](https://nootboek.nu/1-1-het-kvb-model-vorm-compositievormen/): Vaste vorm(en) Toepassingen van de vormprincipes herhaling, contrast en variatie hoor je in allerlei composities. De vormprincipes zitten als het ware ‘in de gereedschapskist’ van de componist. Soms werkt de toepassing van een of meer vormprincipes zo goed dat er een vaste, herkenbare vorm ontstaat. Componisten gebruiken die dan als een raamwerk voor een
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Vorm - Video 1 - Tango](https://nootboek.nu/1-1-kvb-model-vorm-video-1-tango/): https://www.youtube.com/watch?v=Rn0xXo1gwGY
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Vorm](https://nootboek.nu/1-1-klank-vorm-en-betekenis-vorm/): Vormgeven van klank Een componist - jij ook als je een liedje maakt - schrijft muziek zoals een schrijver een toneelstuk of een boek schrijft: met een opening, een plot, een opbouw naar een climax en (meestal) een duidelijk einde. Muziek heeft dus niet alleen een klank, maar ook een 'vorm'. Het gebruik van vorm
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Klankeigenschap: toonsterkte](https://nootboek.nu/1-1-klank-vorm-en-betekenis-klankeigenschap-toonsterkte/): Dat kan hárder!! Vroeger bepaalde de speelwijze van een instrument of het gebruik van de stem de toonsterkte. Zo is - in de tijd dat er nog geen versterking bestond - de ‘operastem’ ontstaan: een manier van zingen waarop je heel zacht nog heel ver te horen bent, maar ook enorm luid kunt zingen.
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Klankeigenschap: toonhoogte](https://nootboek.nu/1-1-klank-vorm-en-betekenis-klankeigenschap-toonhoogte/): Mag het een toontje hoger of lager? In toonhoogte kun je overgangen maken, bijvoorbeeld van hoog naar laag. Je kunt ook nuances in toonhoogte aanbrengen, bijvoorbeeld ‘hoger dan’ en ‘lager dan. Als tonen na elkaar klinken, noem je dat een melodie. Als tonen van verschillende hoogte tegelijkertijd klinken, noem je dat harmonie. Harmonie heeft niets
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Klankeigenschap: toonduur - maat](https://nootboek.nu/1-1-klank-vorm-en-betekenis-klankeigenschap-toonduur-maat/): Hartslag van de muziek Één twee in de maat........ Maat is de hartslag van muziek. Maat is een regelmaat die muziek in groepjes verdeelt, sfeer geeft en een reactie uitlokt: dansen, marcheren, wegdromen, meedeinen, meeklappen, enzovoorts. Als je op een verjaardag ‘Lang zal ze leven’ mee klapt, klap je de (regel)maat. Overigens: klap je
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Klankeigenschap: klankkleur](https://nootboek.nu/1-1-klank-vorm-en-betekenis-klankeigenschap-klankkleur/): Muziek schetst duizend kleuren Al is het maar in je gedachten! De Van Dale omschrijft klankkleur als: ‘het karakteristieke van een klank dat ontstaat door het aantal en de verhouding tussen de meeklinkende boventonen’. Maar, aan een dergelijke definitie heb je niets als je een muziekles over klankkleur wilt geven. Om het begrip klankkleur
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Klankeigenschap toonduur: ritme](https://nootboek.nu/1-1-klank-vorm-en-betekenis-klankeigenschap-toonduur-ritme/): Laten we dansen! Ritme is de beweging in muziek die vooral ontstaat door verschillen in de lengtes van de klanken. Klap maar eens mee met de lettergrepen van ‘Lang zal ze leven’. Dat is het ritme van de muziek. Ritme zorgt er door de afwisseling in klanklengte voor dat je een tekst op een
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Klank](https://nootboek.nu/klank-vorm-en-betekenis-theorie-2/): Wat is klank eigenlijk? Bij een definitie van muziek denk je waarschijnlijk het eerst aan ‘Klank’. Dat is logisch, want zonder klank hoor je niets. Hoewel................., doe deze luisteropdracht: Luisteropdracht 1.1: Wat is klank? Fragment: 4’33’’ - John Cage (1952) Vier klankeigenschappen Toonhoogte: De definitie van toonhoogte in absolute zin is ‘het aantal
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Betekenis: programmamuziek](https://nootboek.nu/1-1-het-kvb-model-betekenis-programmamuziek/): Wat is de bedoeling? Net als een lied kan ook instrumentale muziek een verhaal vertellen, een betekenis hebben of een emotie uitbeelden. Muziek bij een dansvoorstelling - klassiek ballet of andere dans - is bijvoorbeeld vaak programmamuziek. De betekenis van de muziek wordt door de dansers in de dans uitgedrukt. Een heel mooi voorbeeld
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Betekenis: maatschappelijke functie - Video 1](https://nootboek.nu/1-1-het-kvb-model-betekenis-maatschappelijke-functie-video-1/): https://www.youtube.com/watch?v=PKuRGt7LnzU
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Betekenis: maatschappelijke functie](https://nootboek.nu/1-1-het-kvb-model-betekenis-maatschappelijke-functie/): Laat van je horen! Strijdliederen en politieke liederen zijn van alle tijden. Muziek speelt een grote rol in maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. De jaren ‘60 Misschien weet je het een en ander over de oorlog in Vietnam. Tijdens het beroemde festival ‘Woodstock’ was er volop verzet tegen die oorlog, o.a. van Country Joe
- [1.1 Klank, vorm en betekenis - Betekenis](https://nootboek.nu/1-1-klank-vorm-en-betekenis-betekenis/): Wat wil muziek je vertellen? Het derde aspect in de definitie van muziek is ‘Betekenis’. Je kunt de betekenis van muziek definiëren en interpreteren vanuit drie rollen: De componist: de bedenker van de muziek en haar betekenis. De uitvoerend muzikant: degene die de betekenis een eigen interpretatie meegeeft en daarmee de kans heeft betekenis
- [1.1	Klank, vorm en betekenis - Vorm: vormprincipe herhaling](https://nootboek.nu/1-1klank-vorm-en-betekenis-vormprincipes-herhaling/): Herhaling is herkenning Herhaling als vorm betekent: bepaalde gedeeltes van muziek exact herhalen. Als de componist een stukje muziek precies herhaalt, herkent je dat, bijvoorbeeld: een refrein van een lied. Een andere vorm van herhaling is de canon. Luisteropdracht 1.7: Herhaling Fragment: Peter en de Wolf - Sergej Prokoviev Opdracht 1: Beluister het
- [1.1	Klank, vorm en betekenis - Vorm: vormprincipe contrast](https://nootboek.nu/1-1het-kvb-model-vorm-vormprincipe-contrast/): Verschil moet er zijn. Het vormprincipe contrast pas je toe als je totaal andere, afwijkende delen van muziek gebruiken. Contrast richt daardoor de aandacht op de muziek, ververst de concentratie, houdt je alert en benadrukt veranderingen in sfeer en emotie van de muziek. Contrast geeft steeds opnieuw betekenis aan de muziek. Een componist gebruikt
- [1.1	Klank, vorm en betekenis - Klankeigenschap toonduur: tempo](https://nootboek.nu/1-1het-kvb-model-klankeigenschap-toonduur-tempo/): Hardlopers...... Tempo is de snelheid waarmee je een liedje of muziekstuk speelt. Je kunt tempo globaal of heel exact aangeven, zoals in de elektronische muziek (BPM’s: Beats Per Minute). Tempo is een bepalend element voor de sfeer van muziek. Speel je favoriete liedje maar eens op halve of dubbele snelheid. Luisteropdracht 1.5: Verschil
- [1.1	Klank, vorm en betekenis - Betekenis: Maatschappelijke functie - Video 2](https://nootboek.nu/1-1het-kvb-model-betekenis-maatschappelijke-functie-video-2/): https://www.youtube.com/watch?v=_SWAt1fosS0
- [1. Muziek en muzikaal gedrag](https://nootboek.nu/1-het-kvb-model-en-de-domeinen/): 1. Muziek en muzikaal gedrag Wat moet jij weten en kunnen? Kinderen komen op de basisschool in aanraking met kunstzinnige vakken, waaronder muziek. Nootboek gaat over wat jij moet weten en kunnen om hen een goede muziekles te geven: jouw kennis en jouw kunde op muzikaal gebied. Immers, kunnen zonder kennen; dat kan niet!
- [1. Muziek en gedrag - Meesterproef 1](https://nootboek.nu/1-muziek-en-gedrag-meesterproef-1/): Meesterproef 1 Muziek en muzikaal gedrag De Meesterproef Meesterproef 1 is bedoeld als afronding van dit hoofdstuk. In de Meesterproef laat je zien of je voldoende kennis en vaardigheden hebt over het onderwerp van een hoofdstuk. Voor hoofdstuk 1 is de Meesterproef een kort kennistoetsje omdat vaardigheden in hoofdstuk 1 nog niet zozeer aan
- [Aanvragen proeflicentie voor docenten](https://nootboek.nu/aanvragen-proeflicentie-voor-docenten/)
- [Bedankt voor de aanschaf van een licentie](https://nootboek.nu/bedankt-voor-de-aanschaf-van-een-licentie/): Je hebt een licentie voor Nootboek aangevraagd. Wanneer je een betaalde licentie hebt aangeschaft kun je hieronder inloggen. Alle pagina's in de site zijn na inloggen toegankelijk voor je.
- [Registreren docenten](https://nootboek.nu/registreren-docenten/): D.m.v. uw e-mail en/of een aan u gerichte mailing heeft u een licentiecode voor Nootboek ontvangen. Wilt u tijdelijk onbeperkt toegang tot alle pagina's, klik dan op de knop en vul het registratieformulier in. De licentiecode noteert u in het eerste formulierveld. Vanwege het invoeren van de code, wordt uw (tijdelijke) toegang tot Bij de
- [Aanmelden](https://nootboek.nu/aanmelden/)
- [Gebruikers](https://nootboek.nu/gebruikers/): [ca_user_list]
- [Accountgegevens aanpassen](https://nootboek.nu/account/aanpassen/): Hier kun je je e-mailadres, naam en achternaam aanpassen. [nb-form name=account_edit] Terug naar Account
- [Account en accountgegevens](https://nootboek.nu/account/): Op deze pagina vind je de gegevens van je Nootboek account. Je kunt ze hier ook aanpassen. [nb-form name=account_view] Gegevens aanpassen Wachtwoord aanpassen
- [Bevestigen e-mailadres](https://nootboek.nu/email-bevestigen/): Bevestig op deze pagina je e-mailadres. Heb je dat gedaan, dan kun je inloggen bij Nootboek. [nb-form name=verify_email] Is dit niet jouw e-mailadres? Sluit dan dit venster.
- [Licentiecode admin](https://nootboek.nu/licentiecode-admin/): [nb-form name=token_admin_add_label] Nieuwe licentiecodes aanmaken Dat kan met onderstaande formuliertje [nb-form name=token_admin_create_batch]
- [Wachtwoord aanpassen](https://nootboek.nu/account/wachtwoord-aanpassen/): Pas hieronder je wachtwoord aan. [nb-form name=password_change]
- [E-mailadres moet bevestigd worden](https://nootboek.nu/email-bevestigen-notificatie/): Je hebt een mail ontvangen met een link waarmee je je emailadres kan bevestigen. Klik op link in de mail, bevestig je e-mailadres en dan kun je verder met de registratie. [nb-form name=verify_email_resend]
- [Wachtwoord instellen](https://nootboek.nu/wachtwoord-instellen/): Stel hier je nieuwe wachtwoord in. [nb-form name=password_set]